1 A potem naznaczył Pan i drugich siedmdziesiąt, i rozesłał je po dwóch przed swojem do każdego miasta i miejsca, do którego przyjść miał.2 I mówił im: Żniwoć wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proścież Pana żniwa, aby wypchnął robotników na żniwo swoje.3 Idźcież: Oto ja was posyłam jako baranki wpośród wilków.4 Nie noścież mieszka, ani taistry, ani obuwia, i nikogo w drodze nie pozdrawiajcie;5 A do któregokolwiek domu wnijdziecie, naprzód mówcie: Pokój temu domowi.6 A tam był który syn pokoju, odpocznie nad nim pokój wasz; a jeźliż nie, wróci się do was.7 A w tymże domu zostańcie, jedząc i pijąc to, co mają; godzien jest robotnik zapłaty swojej; nie przechodźcie się z domu do domu.8 A do któregokolwiek miasta weszlibyście, a przyjęliby was, jedzcie, co przed was położą;9 I uzdrawiajcie niemocnych, którzy by w niem byli, a mówcie im: Przybliżyło się do was królestwo Boże.10 A do któregobyściekolwiek miasta weszli, a nie przyjęto by was, wyszedłszy na ulice jego, mówcie:11 I proch, który przylgnął do nas z miasta waszego, otrząsamy na was; to wiedzcie, że się do was przybliżyło królestwo Boże.12 A mówię wam: Sodomie w on dzień lżej będzie, niż miastu.13 Biada tobie, Chorazynie! biada tobie, Betsaido! bo gdyby się były w Tyrze i w Sydonie te cuda stały, które się stały w was, dawno by były w worze i w popiele siedząc pokutowały.14 Dlatego Tyrowi i Sydonowi lżej będzie na sądzie, niżeli wam.15 A ty, Kapernaum! któreś aż do nieba wywyższone, aż do piekła strącone będziesz.16 Kto was słucha, mnie słucha: a kto wami gardzi, mną gardzi; a kto mną gardzi, gardzi onym, który mię posłał.17 A tak wrócili się oni siedmdziesiąt z , mówiąc: Panie! i dyjablić się nam poddawają w imieniu twojem.18 Tedy im rzekł: Widziałem szatana, jako błyskawicę z nieba spadającego.19 Oto wam daję moc, abyście deptali po wężach i po niedźwiadkach i po mocy nieprzyjacielskiej, a nic wam nie uszkodzi.20 Wszakże nie radujcie się z tego, iż się wam duchy poddawają; ale raczej radujcie się, że imiona wasze napisane są w niebiesiech.21 Onejże godziny rozradował się Jezus w duchu, i rzekł: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi! żeś te rzeczy zakrył przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je niemowlątkom; zaprawdę, Ojcze! że się tak upodobało tobie.22 Wszystkie rzeczy dane mi są od Ojca mego, a nikt nie zna, kto jest Syn, tylko Ojciec, i kto jest Ojciec, tylko Syn, a komu by chciał Syn objawić.23 Tedy obróciwszy się do uczniów, rzekł im z osobna: Błogosławione oczy, które widzą, co wy widzicie.24 Bo powiadam wam, iż wiele proroków i królów żądali widzieć, co wy widzicie, ale nie widzieli; i słyszeć, co wy słyszycie, ale nie słyszeli.25 A oto niektóry zakonnik powstał, kusząc go i mówiąc: Nauczycielu! co czyniąc odziedziczę wieczny?26 A on rzekł do niego: W co napisano, jako czytasz?27 A on odpowiadając rzekł: Będziesz miłował Pana, Boga twego, ze wszystkiego serca twego, i ze wszystkiej twojej, i ze wszystkiej siły twojej, i ze wszystkiej myśli twojej; a bliźniego twego, jako samego siebie.28 I rzekł mu: Dobrześ odpowiedział; to czyń, a będziesz żył.29 A on chcąc samego siebie usprawiedliwić, rzekł do Jezusa: I któż jest mi bliźni?30 Ale Jezus odpowiadając rzekł: Człowiek niektóry zstępował z do Jerycha, i wpadł między zbójców, którzy złupiwszy go i rany mu zadawszy, odeszli, na pół umarłego zostawiwszy.31 I przydało się, że kapłan niektóry szedł tą drogą, a ujrzawszy go, pominął.32 Także i , dostawszy się na ono miejsce, a przyszedłszy i ujrzawszy go, pominął.33 Ale Samarytanin niektóry jadąc, przyjechał do niego, a ujrzawszy, użalił się go.34 A przystąpiwszy zawiązał rany jego, a nalawszy oliwy i wina, i włożywszy go na bydlę swoje, wiódł go do gospody, i miał staranie o nim.35 A odjeżdżając, wyjął dwa grosze, i dał gospodarzowi, mówiąc: Miej o nim staranie, a cokolwiek wyłożysz, ja, gdy się wrócę, oddam ci.36 Któryż tedy z tych trzech zda się tobie bliźnim być onemu, co był wpadł między zbójców?37 A on rzekł: Ten, który uczynił miłosierdzie nad nim. Rzekł mu tedy Jezus: Idźże, i ty uczyń także.38 I stało się, gdy oni szli, że on wszedł do niektórego miasteczka, a niektóra, imieniem Marta, przyjęła go do domu swego.39 A ta miała siostrę, którą zwano Maryją, która usiadłszy u nóg Jezusowych, słuchała słów jego.40 Ale Marta roztargniona była około rozmaitej posługi; która przystąpiwszy, rzekła: Panie! i nie dbasz, że siostra moja mnie samą zostawiła, abym posługiwała? Rzeczże jej, aby mi pomogła.41 A odpowiadając Jezus rzekł jej: Marto, Marto! troszczysz się i kłopoczesz się około wielu rzeczy;42 Aleć jednego potrzeba. Lecz Maryja dobrą cząstkę obrała, która od niej odjęta nie będzie.
1 I stało się, gdy on był na niektórem miejscu, modląc się, że gdy przestał, rzekł do niego jeden z uczniów jego, Panie! naucz nas modlić się, tak jako i Jan nauczył uczniów swoich.2 I rzekł im: Gdy się modlicie, mówcie: Ojcze nasz, któryś jest w niebiesiech! Święć się imię twoje; przyjdź królestwo twoje; bądź wola twoja, jako w niebie tak i na ziemi.3 Chleba naszego powszedniego daj nam na każdy dzień.4 I odpuść nam grzechy nasze; bo też i my odpuszczamy każdemu winowajcy naszemu. A nie wwódź nas na pokuszenie, ale nas zbaw od złego.5 Zatem rzekł do nich: Któż z was mieć będzie przyjaciela, i pójdzie do niego o północy i rzecze mu: Przyjacielu! pożycz mi trzech chlebów;6 przyjaciel mój przyszedł z drogi do mnie, a nie mam, co przed niego położyć.7 A on będąc w domu, odpowiedziałby mówiąc: Nie uprzykrzaj mi się; już są drzwi zamknięte, a moje są ze mną w pokoju; nie mogę wstać, abym ci dał.8 Powiadam wam: Chociażby mu nie dał wstawszy, że jest przyjacielem jego, dla niewstydliwego nalegania jego wstawszy, da mu, ile potrzebuje.9 I jać wam powiadam: Proście, a będzie wam dano; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a będzie wam otworzono.10 Każdy bowiem, kto prosi, bierze, a kto szuka, znajduje, a temu, co kołacze, będzie otworzono.11 A któryż jest z was ojciec, którego gdyby prosił syn o chleb, mu da kamień? Albo prosiłby o rybę, izali mu zamiast ryby da węża?12 Albo prosiłliby o jaje, izali mu da niedźwiadka?13 Ponieważ wy, będąc złymi, umiecie dobre dary dawać dzieciom waszym: daleko więcej Ojciec wasz niebieski da Ducha Świętego tym, którzy go oń proszą?14 Tedy wyganiał dyjabła, który był niemy. I stało się, gdy wyszedł on dyjabeł, przemówił niemy; i dziwował się lud.15 Ale niektórzy z nich mówili: Przez Beelzebuba, książęcia dyjabelskiego, wygania dyjabły.16 Drudzy kusząc go, żądali znamienia od niego z nieba.17 Ale on widząc myśli ich, rzekł im: Każde królestwo rozdzielone samo przeciwko sobie pustoszeje, a dom na dom upada.18 A jeźliżeć i szatan rozdzielony jest przeciwko sobie, jakoż się ostoi królestwo jego? albowiem powiadacie, ja przez Beelzebuba wyganiam dyjabły.19 A ja przez Beelzebuba wyganiam dyjabły, synowie wasi przez kogoż wyganiają? Przetoż oni będą sędziami waszymi.20 Ale jeźliż ja palcem Bożym wyganiam dyjabły, zaisteć przyszło do was królestwo Boże.21 Gdy mocarz uzbrojony strzeże pałacu swego, w pokoju są majętności jego;22 Ale gdy mocniejszy nadeń nadszedłszy, zwycięży go, odejmuje oręże jego, w którem ufał, a łupy jego rozdaje.23 Kto nie jest ze mną, przeciwko mnie jest; a kto nie zbiera ze mną, rozprasza.24 Gdy duch nieczysty wychodzi od człowieka, przechadza się po miejscach suchych, szukając , a nie znalazłszy, mówi: Wrócę się do domu mego, skądem wyszedł.25 A przyszedłszy znajduje umieciony i ochędożony.26 Tedy idzie i bierze z sobą innych duchów gorszych niżeli sam, a wszedłszy mieszkają tam, i bywają rzeczy ostatnie człowieka gorsze, niżeli pierwsze.27 I stało się, gdy on to mówił, że wyniósłszy głos niektóra z ludu, rzekła mu: Błogosławiony , który cię nosił, i piersi, któreś ssał!28 Ale on rzekł: błogosławieni są, którzy słuchają słowa Bożego i strzegą go.29 A gdy się lud gromadził, począł mówić: Rodzaj ten rodzaj zły jest; znamienia szuka, ale mu znamię nie będzie dane, tylko ono znamię Jonasza proroka.30 Albowiem jako Jonasz był za znamię Niniwczykom, tak będzie i Syn człowieczy temu rodzajowi.31 Królowa z południa stanie na sądzie z mężami rodzaju tego, i potępi je; bo przyjechała od kończyn ziemi, aby słuchała mądrości Salomonowej; a oto tu więcej, niżeli Salomon.32 Mężowie Niniwiccy staną na sądzie z tym rodzajem i potępią go, przeto że pokutowali na kazanie Jonaszowe; a oto tu więcej, niżeli Jonasz.33 A nikt świecę zapaliwszy, nie stawia jej w skrytości, ani pod korzec, ale na świecznik, aby ci, którzy wchodzą, światło widzieli.34 Świecą ciała jest oko; jeźliby tedy oko twoje było szczere, i ciało twoje wszystko będzie jasne; a jeźliby złe było, i ciało twoje ciemne będzie.35 Patrzajże tedy, aby światło, które jest w tobie, nie było ciemnością.36 Jeźli tedy wszystko ciało twoje jasne będzie, nie mając jakiej cząstki zaćmionej, będzieć wszystko tak jasne, że cię jako świeca blaskiem oświeci.37 A gdy to mówił, prosił go niektóry Faryzeusz, aby jadł obiad u niego; wszedłszy tedy, usiadł za stołem.38 A widząc to Faryzeusz, dziwował się, że się nie umył przed obiadem.39 I rzekł Pan do niego: Teraz wy, Faryzeuszowie! to, co jest zewnątrz kubka i misy, ochędażacie, ale to, co jest wewnątrz w was, pełne jest drapiestwa i złości.40 Szaleni! izaż ten, który uczynił to, co jest zewnątrz, nie uczynił też tego, co jest wewnątrz?41 Wszakże i z tego, co jest wewnątrz, dawajcie jałmużnę, a oto wszystkie rzeczy będą wam czyste.42 Ale biada wam, Faryzeuszowie! że dajecie dziesięcinę z mięty, i z ruty, i z każdego ziela, lecz opuszczacie sąd i miłość Bożą: teć rzeczy trzeba czynić, a onych nie opuszczać.43 Biada wam Faryzeuszowie! że miłujecie pierwsze miejsca w bóżnicach i pozdrawiania na rynkach.44 Biada wam, nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie obłudni! bo jesteście jako groby, których nie widać, a ludzie, którzy chodzą po nich, nie wiedzą o nich.45 A odpowiadając niektóry z zakonników, rzekł mu: Nauczycielu! to mówiąc i nas hańbisz.46 A on rzekł: I wam zakonnikom biada! albowiem obciążacie ludzi brzemiony nieznośnemi, a sami się i jednym palcem swoim tych brzemion nie dotykacie.47 Biada wam! że budujecie groby proroków, a ojcowie wasi pozabijali je.48 świadczycie, iż się kochacie w uczynkach ojców waszych; albowiem oni je pozabijali, a wy budujecie groby ich.49 Dlategoż też mądrość Boża rzekła: Poślę do nich proroki i Apostoły, a z nich niektóre zabijać i prześladować będą;50 Aby szukano od tego rodzaju krwi wszystkich proroków, która wylana jest od założenia świata,51 Od krwi Abla aż do krwi Zacharyjasza, który zginął między ołtarzem, i kościołem; zaiste powiadam wam, będą jej szukać od rodzaju tego.52 Biada wam zakonnikom! boście wzięli klucz ; samiście nie weszli, a tym, którzy chcieli, zabranialiście.53 A gdy im to mówił, poczęli nań nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie bardzo nacierać, i przyczynę mu dawać do mówienia o wielu rzeczach;54 Czyhając nań i szukając, aby co uchwycili z ust jego, żeby go oskarżyli.
Słowniczek archaizmów (28)
obliczem
twarz; „przed obliczem” = w obecności
tedy
wtedy, zatem
jeźli, jeźliby, jeźliż
jeśli
albowiem
ponieważ, bo
wszakże
jednak, przecież
iż
że
onego, onych, onemu, onym
ten, tamten
weselem
radość
wszystko, wszystkiej, wszystkiego
cały, każdy
żywot
życie; także: łono, brzuch
zakonie
Prawo Mojżeszowe (Tora)
duszy
życie, osoba, człowiek
jeruzalemu
Jerozolima
lewita
członek pokolenia Lewiego, sługa przy świątyni
nazajutrz
następnego dnia
nadto
ponadto
niewiasta
kobieta
dziatki
dzieci
przeto, przetoż
dlatego
izali, izaż
czyż? (pytanie retoryczne)
jakoż
a więc, jakże
zasię
zaś, natomiast
odpocznienia
odpoczynek
siedm
siedem
owszem
przeciwnie; owszem
zaiste
naprawdę, zaprawdę
umiejętności
wiedza, poznanie
wnijść
wejdzie, wejść
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Mały początek
Łk 13
Jezus porównuje królestwo Boże do ziarna gorczycy, które wyrasta w drzewo, i do zakwasu, którym kobieta zaczyna całe ciasto. Oba obrazy mówią o niepozornym początku i ukrytym, lecz nieodpartym wzroście. W świecie ceniącym spektakularne efekty łatwo lekceważyć małe, codzienne akty wiary: modlitwę w kuchni, uprzejmość wobec trudnego współpracownika, wierność w drobiazgach. Bóg często działa tak, że nie widać go od razu. Dziś nie próbuj dokonać czegoś wielkiego. Zrób jedną małą, dobrą rzecz i zostaw skutki Panu, który rozwija to, co zasiane w jego imieniu. Wierność w małym to już uczestnictwo w jego królestwie.
Modlitwa: Panie, naucz mnie cenić małe kroki i ufać, że ty sprawisz wzrost.