1 podobne będzie królestwo niebieskie dziesięciu pannom, które wziąwszy lampy swoje, wyszły przeciwko oblubieńcowi.2 A było z nich pięć mądrych, a pięć głupich.3 One głupie wziąwszy lampy swoje, nie wzięły oleju z sobą.4 Lecz mądre wzięły oleju w naczynia swoje z lampami swemi.5 A gdy oblubieniec odwłaczał z przyjściem, zdrzemały się wszystkie i posnęły.6 A o północy stał się krzyk: Oto oblubieniec idzie; wynijdźcie przeciwko niemu!7 Tedy wstały one wszystkie panny i ochędożyły lampy swoje.8 Ale głupie rzekły do mądrych: Dajcie nam z oleju waszego, boć lampy nasze gasną.9 I odpowiedziały one mądre, mówiąc: Nie damy, by nam i wam nie dostało; idźcie raczej do sprzedawających, a kupcie sobie.10 A gdy odeszły kupować, przyszedł oblubieniec; a te, które były gotowe, weszły z nim na ; i zamknione są drzwi.11 Lecz potem przyszły i one drugie panny, mówiąc: Panie, Panie, otwórz nam!12 A on odpowiadając, rzekł: Zaprawdę powiadam wam, nie znam was.13 Czujcież tedy; bo nie wiecie dnia ani godziny, której Syn człowieczy przyjdzie.14 jako człowiek odjeżdżający zwołał sług swoich i oddał im dobra swoje;15 I dał jednemu pięć talentów, a drugiemu dwa, a drugiemu jeden, każdemu według przemożenia jego, i zaraz precz odjechał.16 A poszedłszy on, który wziął pięć talentów, robił niemi, i zyskał drugie pięć talentów.17 Także i on, który wziął dwa, zyskał i ten drugie dwa.18 Ale ten, który wziął jeden, odszedłszy wykopał dół w ziemi, i skrył pieniądze pana swego.19 A po długim czasie przyszedł pan sług, i rachował się z nimi.20 Tedy przystąpiwszy on, który był wziął pięć talentów, przyniósł drugie pięć talentów, mówiąc: Panie! oddałeś mi pięć talentów, otom drugie pięć talentów zyskał niemi.21 I rzekł mu pan jego: To dobrze, sługo dobry i wierny! nad małem byłeś wiernym, nad wielem cię postanowię; do radości pana twego.22 A przystąpiwszy i on, który był dwa talenty wziął, rzekł: Panie! oddałeś mi dwa talenty, otom drugie dwa talenty zyskał niemi.23 Rzekł mu pan jego: To dobrze, sługo dobry i wierny! gdyżeś był wierny nad małem, nad wielem cię postanowię; wnijdź do radości pana twego.24 A przystąpiwszy i ten, który był wziął jeden talent, rzekł: Panie! wiedziałem, że jesteś człowiek , który żniesz, gdzieś nie rozsiewał, i zbierasz, gdzieś nie rozsypywał;25 Bojąc się tedy, szedłem i skryłem talent twój w ziemię; oto masz, co twego jest.26 A odpowiadając pan jego, rzekł mu: Sługo zły i gnuśny! wiedziałeś, żnę, gdziem nie rozsiewał, i zbieram, gdziem nie rozsypywał;27 Przetożeś miał pieniądze moje dać tym, co pieniędzmi handlują, a ja przyszedłszy, wziąłbym był, co jest mojego, z lichwą.28 weźmijcie od niego ten talent, a dajcie temu, który ma dziesięć talentów.29 (Albowiem każdemu, który ma, będzie dano, i obfitować będzie; a od tego, który nie ma, i to, co ma, będzie od niego odjęto.)30 A niepożytecznego sługę wrzućcie do onych ciemności zewnętrznych, tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.31 A gdy przyjdzie Syn człowieczy w chwale swojej, i wszyscy święci Aniołowie z nim, tedy usiądzie na chwały swojej,32 I będą zgromadzone przed niego wszystkie narody, i odłączy je, jedne od drugich, jako pasterz odłącza owce od kozłów.33 A postawi owce po prawicy swojej, a kozły po lewicy.34 Tedy rzecze król tym, którzy będą po prawicy jego: Pójdźcie, błogosławieni Ojca mego! odziedziczcie królestwo wam zgotowane od założenia świata.35 Albowiem łaknąłem, a daliście mi jeść; pragnąłem, a daliście mi pić; byłem gościem, a przyjęliście mię;36 Byłem nagim, a przyodzialiście mię; byłem chorym, a nawiedziliście mię; byłem w więzieniu, a przychodziliście do mnie.37 Tedy mu odpowiedzą sprawiedliwi, mówiąc: Panie! kiedyżeśmy cię widzieli łaknącym, a nakarmiliśmy cię? albo pragnącym, a napoiliśmy cię?38 I kiedyśmy cię widzieli gościem, a przyjęliśmy cię? albo nagim, a przyodzialiśmy cię?39 Albo kiedyśmy cię widzieli chorym, albo w więzieniu, a przychodziliśmy do ciebie?40 A odpowiadając król, rzecze im: Zaprawdę powiadam wam, cokolwiekieście uczynili jednemu z tych braci moich najmniejszych, mnieście uczynili.41 Potem rzecze i tym, którzy będą po lewicy: Idźcie ode mnie, przeklęci! w ogień wieczny, który zgotowany jest dyjabłu i Aniołom jego.42 Albowiem łaknąłem, a nie daliście mi jeść; pragnąłem, a nie daliście mi pić;43 Byłem gościem, a nie przyjęliście mię; nagim, a nie przyodzialiście mię; chorym i w więzieniu, a nie nawiedziliście mię.44 Tedy mu odpowiedzą i oni, mówiąc: Panie! kiedyśmy cię widzieli łaknącym, albo pragnącym, albo gościem, albo nagim, albo chorym, albo w więzieniu, a nie służyliśmy tobie?45 Tedy im odpowie, mówiąc: Zaprawdę powiadam wam, czegościekolwiek nie uczynili jednemu z tych najmniejszych, i mnieście nie uczynili.46 I pójdą ci na męki wieczne; ale sprawiedliwi do wiecznego.
1 I stało się, gdy dokończył Jezus tych wszystkich mów, rzekł do uczniów swoich:2 Wiecie, po dwóch dniach będzie wielkanoc, a Syn człowieczy będzie wydany, aby był ukrzyżowany.3 się zebrali kapłani i nauczeni w Piśmie i starsi ludu do dworu najwyższego kapłana, którego zwano Kaifasz;4 I naradzali się, Jezusa zdradą pojmali i zabili;5 Lecz mówili: Nie w święto, aby nie był rozruch między ludem.6 A gdy Jezus był w Betanii, w domu Szymona trędowatego,7 Przystąpiła do niego , mająca słoik alabastrowy maści bardzo kosztownej, i wylała ją na głowę jego, gdy siedział u stołu.8 Co widząc uczniowie jego, rozgniewali się, mówiąc: I na ta utrata?9 mogła być ta maść drogo sprzedana, i mogło się to dać ubogim.10 Co gdy poznał Jezus, rzekł im: się przykrzycie tej niewieście? Dobry zaprawdę uczynek uczyniła przeciwko mnie.11 Albowiem ubogie zawsze macie z sobą, ale mnie nie zawsze mieć będziecie.12 Bo ona wylawszy tę maść na ciało moje, uczyniła to, gotując mię ku pogrzebowi.13 Zaprawdę powiadam wam: Gdziekolwiek będzie kazana ta Ewangielija po wszystkim świecie, i to będzie powiadano, co ona uczyniła, na pamiątkę jej.14 Tedy odszedłszy jeden ze dwunastu, którego zwano Judaszem Iszkaryjotem, do przedniejszych kapłanów,15 Rzekł im: Co mi chcecie dać, a ja go wam wydam? A oni mu odważyli trzydzieści srebrników.16 A odtąd szukał czasu sposobnego, aby go wydał.17 A pierwszego dnia przaśników przystąpili uczniowie do Jezusa, mówiąc mu: Gdzież chcesz, żeć nagotujemy, abyś jadł baranka?18 A on rzekł: Idźcie do miasta, do niektórego człowieka, a rzeczcie mu: Kazałci nauczyciel powiedzieć: Czas mój blisko jest, u ciebie jeść będę baranka z uczniami moimi.19 I uczynili uczniowie, jako im Jezus, i nagotowali baranka.20 A gdy był wieczór, usiadł za stołem ze dwunastoma.21 A gdy jedli, rzekł: Zaprawdę powiadam wam, iż jeden z was wyda mię.22 I zasmuciwszy się bardzo, poczęli mówić do niego każdy z nich: Azażem ja jest Panie?23 A on odpowiadając, rzekł: Który macza ze mną rękę w misie, ten mię wyda.24 Synci człowieczy idzie, jako napisano o nim; ale biada człowiekowi temu, przez którego Syn człowieczy wydany bywa! dobrze by mu było, by się był nie narodził ten człowiek.25 A odpowiadając Judasz, który go wydawał, rzekł: Izalim ja jest, Mistrzu? Mówi mu: Tyś powiedział.26 A gdy oni jedli, wziąwszy Jezus chleb, a pobłogosławiwszy łamał, i dał uczniom i rzekł: Bierzcie, jedzcie, to jest ciało moje.27 A wziąwszy kielich i podziękowawszy, dał im, mówiąc: Pijcie z tego wszyscy;28 Albowiem to jest krew moja nowego testamentu, która się za wielu wylewa na odpuszczenie grzechów.29 Ale powiadam wam, iż nie będę pił odtąd z tego rodzaju winnej macicy, aż do dnia , gdy go będę pił z wami nowy w królestwie Ojca mego.30 I zaśpiewawszy pieśń, wyszli na górę oliwną.31 Tedy im rzekł Jezus: Wy wszyscy zgorszycie się ze mnie tej nocy; albowiem napisano: Uderzę pasterza, i będą rozproszone owce .32 Lecz gdy ja zmartwychwstanę, poprzedzę was do Galilei.33 A odpowiadając Piotr, rzekł mu: Choćby się wszyscy zgorszyli z ciebie, ja się nigdy nie zgorszę.34 Rzekł mu Jezus: Zaprawdę powiadam ci, iż tej nocy, niż kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz.35 Rzekł mu Piotr: Choćbym z tobą miał i umrzeć, nie zaprę się ciebie. Także i wszyscy uczniowie mówili.36 Tedy przyszedł Jezus z nimi na miejsce, które zwano Gietsemane, i rzekł uczniom: Siądźcież tu, aż odszedłszy, będę się tam modlił.37 A wziąwszy z sobą Piotra i dwóch synów Zebedeuszowych, począł się smęcić i tęsknić.38 Tedy im rzekł Jezus: Smętna jest moja aż do śmierci; zostańcież tu, a czujcie ze mną.39 A postąpiwszy trochę, padł na swoje, modląc się i mówiąc: Ojcze mój, można, niech mię ten kielich minie; a nie jako ja chcę, ale jako ty.40 Tedy przyszedł do uczniów, i znalazł je śpiące, i rzekł Piotrowi: Takżeście nie mogli przez jednę godzinę czuć ze mną?41 Czujcież, a módlcie się, abyście nie weszli w pokuszenie; duchci jest ochotny, ale ciało mdłe.42 po wtóre odszedłszy, modlił się, mówiąc: Ojcze mój, jeźli mię nie może ten kielich minąć, tylko abym go pił, niech się stanie wola twoja.43 A przyszedłszy, znalazł je zasię śpiące; albowiem oczy ich były obciążone.44 A zaniechawszy ich, znowu odszedł i modlił się po trzecie, też słowa mówiąc.45 Tedy przyszedł do uczniów swoich i rzekł im: Śpijcież już i odpoczywajcie; oto się przybliżyła godzina, a Syn człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników.46 Wstańcie, pójdźmy! oto się przybliżył ten, który mię wydaje.47 A gdy on jeszcze mówił, oto Judasz, jeden z dwunastu, przyszedł, a z nim wielka zgraja z mieczami i z kijami, od przedniejszych kapłanów i starszych ludu;48 Ale ten, który go wydawał, dał był im znak, mówiąc: Któregokolwiek pocałuję, tenci jest; imajcież go.49 A przystąpiwszy do Jezusa, rzekł: Bądź pozdrowiony, Mistrzu! i pocałował go.50 Ale mu rzekł Jezus: Przyjacielu! na coś przyszedł? Tedy przystąpiwszy, rzucili ręce na Jezusa i pojmali go.51 A oto jeden z tych, którzy byli z Jezusem, wyciągnął rękę, i dobył miecza swego, a uderzywszy sługę kapłana najwyższego, uciął mu ucho.52 Tedy mu rzekł Jezus: Obróć miecz swój na miejsce jego; albowiem wszyscy, którzy miecz biorą, od miecza poginą.53 mniemasz, że bym nie mógł teraz prosić Ojca mego, a stawiłby mi więcej niż dwanaście wojsk Aniołów?54 Ale jakożby się wypełniły Pisma, które mówią, iż się tak musi stać?55 Onejże godziny mówił Jezus do onej zgrai: Wyszliście jako na zbójcę z mieczami i z kijmi, pojmać mię; na każdy dzień siadałem u was, ucząc w kościele, a nie pojmaliście mię.56 Aleć się to stało, aby się wypełniły Pisma prorockie. Tedy uczniowie jego wszyscy opuściwszy go, uciekli.57 A oni pojmawszy Jezusa, wiedli go do Kaifasza, najwyższego kapłana, gdzie się byli zebrali nauczeni w Piśmie i starsi.58 Ale Piotr szedł za nim z daleka aż do dworu najwyższego kapłana; a wszedłszy tam, siedział z sługami, aby ujrzał koniec.59 Ale przedniejsi kapłani i starsi, i wszelka rada szukali fałszywego przeciwko Jezusowi, aby go na śmierć wydali.60 Ale nie znaleźli; i choć wiele fałszywych świadków przychodziło, przecię nie znaleźli. A na wystąpiwszy dwaj fałszywi świadkowie,61 Rzekli: Ten mówił: Mogę rozwalić Boży, a za trzy dni zbudować go.62 A wstawszy najwyższy kapłan, rzekł mu: Nic nie odpowiadasz? Cóż to jest, co ci przeciwko tobie świadczą?63 Lecz Jezus milczał. A odpowiadając najwyższy kapłan rzekł: Poprzysięgam cię przez Boga żywego, abyś nam powiedział, jeźliś ty jest Chrystus, on Syn Boży?64 Rzekł mu Jezus: Tyś powiedział; wszakże powiadam wam: Odtąd ujrzycie Syna człowieczego siedzącego na prawicy mocy Bożej, i przychodzącego na obłokach niebieskich.65 Tedy najwyższy kapłan rozdarł szaty swoje, mówiąc: Bluźnił! Cóż jeszcze potrzebujemy świadków? Otoście teraz słyszeli bluźnierstwo jego.66 Cóż się wam zda? A oni odpowiadając, rzekli: Winien jest śmierci.67 Tedy plwali na oblicze jego, i pięściami go bili, a drudzy go policzkowali,68 Mówiąc: Prorokuj nam, Chrystusie! kto jest ten, co cię uderzył?69 Ale Piotr siedział przed domem na podwórzu. Tedy przystąpiła do niego jedna dziewka, mówiąc: I tyś był z tym Jezusem Galilejskim.70 A on się zaprzał przed wszystkimi, mówiąc: Nie wiem, co powiadasz.71 A gdy on wychodził do przysionka, ujrzała go insza dziewka, i rzekła do tych, co tam byli: I tenci był z tym Jezusem Nazareńskim.72 Tedy po wtóre zaprzał się z przysięgą, mówiąc: Nie znam tego człowieka.73 A przystąpiwszy po małej chwilce ci, co tam stali, rzekli Piotrowi: Prawdziwie i tyś jest z nich; bo i twoja ciebie wydaje.74 Tedy się począł przeklinać i przysięgać, mówiąc: Nie znam tego człowieka; a zarazem kur zapiał.75 I wspomniał Piotr na słowa Jezusowe, który mu był powiedział: Pierwej niż kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz; a wyszedłszy , gorzko płakał.
Słowniczek archaizmów (33)
tedy
wtedy, zatem
snać
może, być może
wesele
radość
albowiem
ponieważ, bo
precz
daleko, na zewnątrz
onego, onej, onych
ten, tamten
wnijdź
wejdzie, wejść
srogi
surowy, groźny
iż
że
przetoż
dlatego
stolicy
tron (także: stolica)
zaiste
naprawdę, zaprawdę
żywota
życie; także: łono, brzuch
przedniejsi, przedniejszych
najznamienitszy, naczelny
jakoby
jak gdyby; żeby
niewiasta
kobieta
cóż
co
przecz
dlaczego
rozkazał
polecić, nakazać; polecenie
trzody
stado
pierwej
wcześniej, najpierw
dusza
życie, osoba, człowiek
oblicze
twarz; „przed obliczem” = w obecności
jeźli
jeśli
wszakże
jednak, przecież
zasię
zaś, natomiast
wnet
zaraz
azaż
czyż? (pytanie retoryczne)
wszystko
cały, każdy
świadectwa
w Biblii często: przykazania Boże; „skrzynia świadectwa”
ostatek
reszta
kościół
zbór; wspólnota wierzących
mowa
słowo, wypowiedź; także: język
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Mały początek
Łk 13
Jezus porównuje królestwo Boże do ziarna gorczycy, które wyrasta w drzewo, i do zakwasu, którym kobieta zaczyna całe ciasto. Oba obrazy mówią o niepozornym początku i ukrytym, lecz nieodpartym wzroście. W świecie ceniącym spektakularne efekty łatwo lekceważyć małe, codzienne akty wiary: modlitwę w kuchni, uprzejmość wobec trudnego współpracownika, wierność w drobiazgach. Bóg często działa tak, że nie widać go od razu. Dziś nie próbuj dokonać czegoś wielkiego. Zrób jedną małą, dobrą rzecz i zostaw skutki Panu, który rozwija to, co zasiane w jego imieniu. Wierność w małym to już uczestnictwo w jego królestwie.
Modlitwa: Panie, naucz mnie cenić małe kroki i ufać, że ty sprawisz wzrost.