1 Choćbym mówił językami ludzkimi i anielskimi, a miłości bym nie miał, stałem się jako miedź brząkająca, albo cymbał brzmiący.2 I choćbym miał proroctwo i wiedziałbym wszystkie tajemnice, i wszelką , i choćbym miał wiarę, tak żebym góry przenosił, a miłości bym nie miał, nicem nie jest.3 I choćbym wynałożył na ubogich wszystkę majętność moję, i choćbym wydał ciało moje, abym był spalony, a miłości bym nie miał, nic mi to nie pomoże.4 Miłość jest długo cierpliwa, dobrotliwa jest; miłość nie zajrzy, miłość nie jest rozpustna, nie nadyma się;5 Nie czyni nic nieprzystojnego, nie szuka swoich rzeczy, nie jest porywcza do gniewu, nie myśli złego;6 Nie raduje się z niesprawiedliwości, ale się raduje z prawdy;7 Wszystko okrywa, wszystkiemu wierzy, wszystkiego się spodziewa, wszystko cierpi.8 Miłość nigdy nie ustaje; bo choć są proroctwa, te zniszczeją; choć języki, te ustaną; choć umiejętność, wniwecz się obróci.9 po części znamy i po części prorokujemy.10 Ale gdy przyjdzie to, co jest doskonałego, to, co jest po części, zniszczeje.11 Pókim był dziecięciem, mówiłem jako dziecię, rozumiałem jako dziecię, rozmyślałem jako dziecię; lecz gdym się stał mężem, zaniechałem rzeczy dziecinnych.12 Albowiem teraz widzimy przez zwierciadło i niby w zagadce; ale na on czas twarzą w twarz; teraz poznaję po części, ale na on czas poznam, jakom i poznany jest.13 A teraz zostaje wiara, nadzieja, miłość, te trzy rzeczy; lecz z nich największa jest miłość.
1 Naśladujcie miłości, starajcie się usilnie o dary duchowne; lecz najwięcej, abyście prorokowali.2 kto mówi językiem obcym, nie ludziom mówi, ale Bogu; bo żaden nie słucha, lecz on duchem mówi tajemnice.3 Ale kto prorokuje, mówi ludziom zbudowanie i napominanie, i pociechę.4 Kto językiem obcym mówi, samego siebie buduje; ale kto prorokuje, ten buduje.5 A chciałbym, abyście wy wszyscy językami mówili, ale abyście raczej prorokowali; albowiem większy jest ten, co prorokuje, niż ten, co językami obcymi mówi, chyba żeby tłumaczył, aby zbór brał zbudowanie.6 Teraz , bracia! gdybym przyszedł do was, językami obcymi mówiąc, wam pomogę, jeźlibym wam nie mówił albo przez objawienie, albo przez , albo przez proroctwo, albo przez naukę?7 Wszak i rzeczy nieżywe, które dźwięk wydawają jako piszczałka albo cytra, różnego dźwięku nie wydawały, poznane będzie, co na piszczałce, albo co na cytrze grają?8 Albowiem jeźliby trąba niepewny głos dała, któż się do boju gotować będzie?9 Także i wy, jeźlibyście językiem nie wydali dobrze zrozumiałej, jakoż będzie zrozumiałe, co się mówi? albowiem będziecie tylko na wiatr mówić.10 Tak wiele, jako słyszymy, jest różnych głosów na świecie, a nic nie jest bez głosu.11 Jeźlibym tedy nie znał mocy głosu, będę temu, który mówi, cudzoziemcem; a ten, co mówi, będzie mi także cudzoziemcem.12 Także i wy, ponieważ się usilnie staracie o dary duchowne, szukajcież tego, abyście obfitowali ku zbudowaniu zboru.13 Dlatego kto mówi obcym językiem, niech się modli, aby mógł tłumaczyć.14 Bo jeźlibym się modlił obcym językiem, modlić się będzie mój duch; ale rozum mój jest bez pożytku.15 Cóż tedy jest? Będę się modlił duchem, będę się też modlił i wyrozumieniem; będę śpiewał duchem, będę też śpiewał i wyrozumieniem.16 Bo jeźlibyś błogosławił duchem, jakoż ten, który jest z pocztu prostaków, na twoje dziękowanie rzecze Amen, ponieważ nie wie, co mówisz?17 Bo choć ty wprawdzie dobrze dziękujesz, ale się drugi nie buduje.18 Dziękuję Bogu mojemu, więcej, niż wy wszyscy, językami mówię.19 A we zborze wolę pięć słów zrozumiale przemówić, abym i drugich nauczył, niżeli dziesięć tysięcy słów językiem obcym.20 Bracia! nie bądźcie dziećmi wyrozumieniem, ale bądźcie dziećmi złością, a wyrozumieniem dorosłymi bądźcie.21 W napisano: Iż obcemi językami i obcemi wargami mówić będę ludowi temu; a przecię mnie i tak nie usłuchają, mówi Pan.22 języki są za cud, nie tym, którzy wierzą, ale niewiernym; a proroctwo nie niewiernym, ale wierzącym.23 Jeźliby się tedy zbór na miejsce zeszedł, a wszyscy by językami obcemi mówili, a weszliby tam prostacy albo niewierni, nie rzeką, że szalejecie?24 Ale jeźliby wszyscy prorokowali, a wszedłby który niewierny albo prostak, od wszystkich przekonany i od wszystkich sądzony bywa.25 A tak skrytości serca tego bywają objawione, a on upadłszy na , pokłonili się Bogu, wyznawając, że Bóg jest prawdziwie w was.26 Cóż tedy jest, bracia? Gdy się schodzicie, każdy z was ma psalm, ma naukę, ma język, ma objawienie, ma tłumaczenie; wszystko to niech się dzieje ku zbudowaniu.27 Jeźli kto językiem mówi, niech to będzie po dwóch albo najwięcej po trzech, i to na przemiany, a jeden niech tłumaczy.28 A jeźliby tłumacza nie było niechże we zborze milczy ten, który obcym językiem mówi, a niech mówi sobie i Bogu.29 Ale prorocy niech mówią dwaj albo trzej, a drudzy niech rozsądzą.30 Jeźliby też inszemu siedzącemu co było objawione, on pierwszy niechaj milczy.31 Bo możecie wszyscy jeden po drugim prorokować, aby się wszyscy uczyli i wszyscy pocieszeni byli.32 I duchy proroków są poddane prorokom.33 Albowiem Bóg nie jest powodem nieporządku, ale pokoju, jako i we wszystkich zborach świętych.34 wasze niech milczą we zborach; albowiem nie pozwolono im, aby mówiły, ale aby poddanemi były, jako i zakon mówi.35 A jeźli się czego nauczyć chcą, niechże w domu mężów swoich pytają, ponieważ niewiastom we zborze mówić.36 Izali od was słowo Boże wyszło? Izali tylko do was samych przyszło?37 Izali kto zda się być prorokiem albo duchownym, niech uzna, iż te rzeczy, które wam piszę, są Pańskiem rozkazaniem.38 A jeźli kto nie wie, niechajże nie wie.39 A tak, bracia! starajcie się usilnie o to, abyście prorokowali, a językami obcemi mówić nie zabraniajcie.40 Wszystko się niech dzieje przystojnie i porządnie.
1 A oznajmuję wam, bracia! , którąm wam opowiedział, którąście też przyjęli i w której stoicie.2 Przez którą też dostępujecie, pamiętacie, jakim sposobem opowiedziałem wam, chyba jeźliście próżno uwierzyli.3 naprzód podałem wam, com też wziął, Chrystus umarł za grzechy nasze według Pism;4 A iż był pogrzebiony, a iż zmartwychwstał dnia trzeciego według Pism.5 A iż widziany jest od Kiefasa, potem od dwunastu.6 Potem widziany jest więcej niż od pięciuset braci na raz, z których wiele ich zostaje aż dotąd, a niektórzy też zasnęli.7 Potem jest widziany od , potem od wszystkich Apostołów.8 A na po wszystkich ukazał się i mnie, jako poronionemu płodowi.9 Bom ja jest najmniejszy z Apostołów, którym nie jest godzien, abym był zwany Apostołem, żem prześladował Boży.10 Lecz łaską Bożą jestem tem, czemem jest, a łaska jego przeciwko mnie daremna nie była; alem obficiej niż oni wszyscy pracował, nie ja, ale łaska Boża, która jest ze mną.11 Przetoż i ja, i oni tak każemy, i takeście uwierzyli.12 A ponieważ się o Chrystusie każe, iż z martwych wzbudzony jest, mówią niektórzy między wami, iż zmartwychwstania nie masz?13 Bo jeźlić zmartwychwstania nie masz, tedyć i Chrystus nie jest wzbudzony.14 A jeźlić Chrystus nie jest wzbudzony, tedyć daremne kazanie nasze, daremna też wiara wasza.15 I bylibyśmy też znalezieni fałszywymi świadkami Bożymi, iżeśmy świadczyli o Bogu, że Chrystusa wzbudził, którego nie wzbudził, jeźliże umarli nie bywają wzbudzeni.16 Albowiem jeźliż umarli nie bywają wzbudzeni, i Chrystus nie jest wzbudzony.17 A jeźli Chrystus nie jest wzbudzony, daremna jest wiara wasza i jeszczeście w grzechach waszych;18 Zatem i ci poginęli, którzy zasnęli w Chrystusie.19 Bo jeźli tylko w tym w Chrystusie nadzieję mamy, nad wszystkich ludzi jesteśmy najnędzniejszymi.20 Lecz teraz Chrystus z martwych wzbudzony jest i stał się pierwiastkiem tych, którzy zasnęli.21 Bo ponieważ przez człowieka śmierć, przez człowieka też powstanie umarłych.22 Albowiem jako w Adamie wszyscy umierają, tak i w Chrystusie wszyscy ożywieni będą.23 Ale każdy w swoim rzędzie, Chrystus jako pierwiastek, a potem ci, co są Chrystusowi w przyjście jego.24 A potem będzie koniec, gdy odda królestwo Bogu i Ojcu, gdy zniszczy wszelkie przełożeństwo i wszelką zwierzchność, i moc.25 Bo on musi królować, póki by nie położył wszystkich nieprzyjaciół pod nogi jego.26 A ostatni nieprzyjaciel, który będzie zniszczony, jest śmierć.27 Bo wszystkie rzeczy poddał pod nogi jego. A gdy mówi, że mu wszystkie rzeczy poddane są, jawna jest, iż oprócz tego, który mu poddał wszystkie rzeczy.28 A gdy mu wszystkie rzeczy poddane będą, tedyć też i sam Syn będzie poddany temu, który mu poddał wszystkie rzeczy, aby był Bóg wszystkim we wszystkim.29 Bo inaczej uczynią ci, którzy się chrzczą nad umarłymi, jeźliż zgoła umarli nie bywają wzbudzeni? się chrzczą nad umarłymi?30 Przecz i my niebezpieczeństwa podejmujemy każdej godziny?31 Na każdy dzień umieram przez chwałę naszę, którą mam w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.32 Jeźliżem się obyczajem ludzkim z bestyjami w Efezie potykał, cóż mam za pożytek, jeźli umarli nie bywają wzbudzeni? Jedzmy i pijmy; boć jutro pomrzemy.33 Nie błądźcież; złe rozmowy psują dobre obyczaje.34 Ocućcież się ku sprawiedliwości, a nie grzeszcie; albowiem niektórzy nie mają znajomości Bożej; ku zawstydzeniu waszemu mówię.35 Ale rzecze kto: Jakoż wzbudzeni bywają umarli i w jakim ciele wychodzą?36 O głupi! To, co ty siejesz, nie bywać ożywione, jeźliby nie umarło.37 I co siejesz, nie siejesz ciała, które ma potem wyrość, ale gołe ziarno, jako się trafi, albo pszeniczne, albo jakiekolwiek inne.38 Ale Bóg daje mu ciało jako chce, a każdemu jego własne ciało.39 Nie każde ciało jest jednakiem ciałem; ale inszeć jest ciało ludzkie, a insze ciało bydlęce, insze rybie, a insze ptasze.40 I są ciała niebieskie i ciała ziemskie; lecz insza jest chwała ciał niebieskich, a insza ludzkich;41 Insza chwała słońca, a insza chwała księżyca, i insza chwała gwiazd; albowiem gwiazda od gwiazdy różna jest w jasności.42 Takci będzie i powstanie umarłych. Bywa wsiane ziarno w skazitelności, a będzie wzbudzone w nieskazitelności.43 Bywa wsiane w niesławie, a będzie wzbudzone w sławie; bywa wsiane w słabości, a będzie wzbudzone w mocy; bywa wsiane ciało cielesne, a będzie wzbudzone ciało duchowne.44 Jest ciało cielesne, jest też ciało duchowne.45 Takci też napisane: Stał się pierwszy człowiek Adam w żywą, ale pośledni Adam w ducha ożywiającego.46 Wszakże nie jest pierwsze duchowne, ale cielesne, potem duchowne.47 Pierwszy człowiek z ziemi ziemski; wtóry człowiek sam Pan z nieba.48 Jaki jest ten ziemski, tacy też i ziemscy; a jaki jest niebieski, tacy też będą niebiescy.49 A jakośmy nosili wyobrażenie ziemskiego, tak też będziemy nosili wyobrażenie niebieskiego.50 To jednak powiadam, bracia! iż ciało i krew królestwa Bożego odziedziczyć nie mogą; ani skazitelność nie odziedziczy nieskazitelności.51 Oto ja tajemnicę wam powiadam; nie wszyscyć zaśniemy, ale wszyscy przemienieni będziemy, bardzo prędko w okamgnieniu, na trąbę ostateczną.52 Albowiem zatrąbi, a umarli wzbudzeni będą nieskazitelni, a my będziemy przemienieni.53 Boć musi to, co jest skazitelnego, przyoblec nieskazitelność, i co jest śmiertelnego, przyoblec nieśmiertelność.54 A gdy to, co jest skazitelnego, przyoblecze nieskazitelność, i to, co jest śmiertelnego, przyoblecze nieśmiertelność, się wypełni ono słowo, które napisane: Połkniona jest śmierć w zwycięstwie.55 Gdzież jest, o śmierci! bodziec twój? Gdzież jest, piekło! zwycięstwo twoje?56 Lecz bodziec śmierci jest grzech, a moc grzechu jest .57 Ale niech będą Bogu dzięki, który nam dał zwycięstwo przez Pana naszego Jezusa Chrystusa.58 A tak, bracia moi mili! bądźcie mocni, nieporuszeni, obfitujący w uczynku Pańskim zawsze, wiedząc, iż praca wasza nie jest nadaremna w Panu.
Słowniczek archaizmów (28)
umiejętność
wiedza, poznanie
wszystek, wszystko, wszystkę, wszystkiego
cały, każdy
żywność
pożywienie
albowiem
ponieważ, bo
tedy
wtedy, zatem
zbór
zgromadzenie
cóż
co
jeźli, jeźliby, jeźliż, jeźlibyś, jeźlić
jeśli
jakoż
a więc, jakże
mowy
słowo, wypowiedź; także: język
iż
że
wszakże
jednak, przecież
zakon, zakonie
Prawo Mojżeszowe (Tora)
przeto, przetoż
dlatego
jedno
tylko (np. „jedno wierz” = tylko wierz)
izali
czyż? (pytanie retoryczne)
oblicze
twarz; „przed obliczem” = w obecności
niewiasty
kobieta
sromota
hańba, wstyd
ewangieliję
ewangelia, Dobra Nowina
zbawienia
wybawienie
onych
ten, tamten
jakóba
Jakub
ostatek
reszta
żywocie
życie; także: łono, brzuch
przecz, przeczże
dlaczego
nasieniu
potomstwo
duszę
życie, osoba, człowiek
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Mały początek
Łk 13
Jezus porównuje królestwo Boże do ziarna gorczycy, które wyrasta w drzewo, i do zakwasu, którym kobieta zaczyna całe ciasto. Oba obrazy mówią o niepozornym początku i ukrytym, lecz nieodpartym wzroście. W świecie ceniącym spektakularne efekty łatwo lekceważyć małe, codzienne akty wiary: modlitwę w kuchni, uprzejmość wobec trudnego współpracownika, wierność w drobiazgach. Bóg często działa tak, że nie widać go od razu. Dziś nie próbuj dokonać czegoś wielkiego. Zrób jedną małą, dobrą rzecz i zostaw skutki Panu, który rozwija to, co zasiane w jego imieniu. Wierność w małym to już uczestnictwo w jego królestwie.
Modlitwa: Panie, naucz mnie cenić małe kroki i ufać, że ty sprawisz wzrost.