1 A gdy poznał Pan, usłyszeli Faryzeuszowie, że Jezus więcej uczniów czynił i chrzcił niżeli Jan,2 (Chociaż sam Jezus nie chrzcił, ale uczniowie jego),3 Opuścił Judzką ziemię i odszedł do Galilei.4 A musiał iść przez Samaryję.5 I przyszedł do miasta , które Sychar, blisko folwarku, który był dał Józefowi, synowi swemu.6 I była tam studnia Jakóbowa; będąc Jezus na drodze spracowany, siedział tak na studni; a było około szóstej godziny.7 I przyszła z Samaryi czerpać wodę, której rzekł Jezus: Daj mi pić!8 (Bo uczniowie jego odeszli byli do miasta, aby nakupili żywności.)9 Rzekła mu ona niewiasta Samarytańska: ty będąc Żydem, żądasz ode mnie napoju, od niewiasty Samarytanki? (gdyż nie obcują z Samarytany.)10 Odpowiedział Jezus i rzekł jej: Gdybyś wiedziała ten dar Boży, i kto jest ten, co ci mówi: Daj mi pić, ty byś go prosiła, a dałby ci wodę żywą.11 I rzekła mu niewiasta: Panie! nie masz i czem naczerpać, a studnia jest głęboka, skądże tedy masz tę wodę żywą?12 Izażeś ty jest większy niżeli ojciec nasz Jakób, który nam dał tę studnię, i sam z niej pił, i synowie jego, i dobytek jego?13 Odpowiedział Jezus i rzekł jej: Każdy, kto pije tę wodę, zasię będzie pragnął;14 Lecz kto by pił onę wodę, którą ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki; ale ta woda, którą ja mu dam, stanie się w nim studnią wody wyskakującej ku żywotowi wiecznemu.15 Rzekła do niego niewiasta: Panie! daj mi tej wody, abym nie pragnęła, ani tu czerpać chodziła.16 Rzekł jej Jezus: Idź, zawołaj męża swego, a przyjdź tu.17 Odpowiedziała niewiasta i rzekła: Nie mam męża. Rzekł jej Jezus: Dobrześ rzekła: Nie mam męża.18 Albowiemeś pięciu mężów miała, a teraz ten, którego masz, nie jest mężem twoim; toś prawdę powiedziała.19 Rzekła mu niewiasta: Panie! widzę, żeś ty jest prorok.20 Ojcowie nasi na tej górze chwalili Boga, a wy powiadacie, że w jest miejsce, przyzwoita chwalić.21 Rzekł jej Jezus: Niewiasto! wierz mi, iż idzie godzina, gdy ani na tej górze, ani w Jeruzalemie nie będziecie chwalili Ojca.22 Wy chwalicie, co nie wiecie; a my chwalimy, co wiemy; jest z Żydów.23 Aleć idzie godzina, i teraz jest, gdy prawdziwi chwalcy będą chwalić Ojca w duchu i w prawdzie.24 Bo i Ojciec takowych szuka, którzy by go chwalili. Bóg jest duch, a ci, którzy go chwalą, powinni go chwalić w duchu i w prawdzie.25 Rzekła mu niewiasta: Wiem, że przyjdzie Mesyjasz, którego zowią Chrystusem, ten, gdy przyjdzie, oznajmi nam .26 Rzekł jej Jezus: Jam jest ten, który z tobą mówię.27 A wtem przyszli uczniowie jego, i dziwowali się, iż z niewiastą mówił; żaden nie rzekł: O co się pytasz, albo co z nią rozmawiasz?28 I zostawiła ona niewiasta wiadro swoje, a szła do miasta i rzekła ludziom:29 Pójdźcie, oglądajcie człowieka, który mi powiedział wszystko, comkolwiek czyniła, nie tenci jest Chrystus?30 A przetoż wyszli z miasta i przyszli do niego.31 A tymczasem prosili go uczniowie, mówiąc: Mistrzu! jedz.32 A on im rzekł: Mamci ja pokarm ku jedzeniu, o którym wy nie wiecie.33 Mówili tedy uczniowie między sobą: Alboć mu kto przyniósł jeść?34 Rzekł im Jezus: Mójci jest pokarm, abym czynił wolę tego, który mię posłał, a dokonał sprawy jego.35 wy nie mówicie, że jeszcze są cztery miesiące, a żniwo przyjdzie? Otoż powiadam wam: Podnieście oczy wasze, a przypatrzcie się krainom, żeć już białe są ku żniwu.36 A kto żnie, bierze zapłatę, i zbiera owoc do wiecznego, aby i ten, który sieje, radował się , i ten, który żnie.37 Albowiem w tem prawdziwe jest ono przysłowie: Że inszy jest, który sieje, a inszy, który żnie.38 Jam was posłał, żąć to, około czegoście wy nie pracowali; insić pracowali, a weszli w pracę ich.39 Tedy z miasta onego wiele Samarytanów uwierzyło weń dla powieści onej niewiasty, która świadczyła: Że mi wszystko powiedział, comkolwiek czyniła.40 Gdy tedy przyszli do niego Samarytanie, prosili go, aby u nich został; i został tam przez dwa dni.41 I daleko więcej ich uwierzyło dla słowa jego.42 A onej niewieście mówili: Iż już nie dla twojej powieści wierzymy; albowiemeśmy sami słyszeli i wiemy, że ten jest prawdziwie świata, Chrystus.43 A po dwóch dniach wyszedł stamtąd i szedł do Galilei.44 Albowiem sam Jezus wydał, iż prorok w ojczyźnie swojej nie jest we czci.45 A gdy przyszedł do Galilei, przyjęli go Galilejczycy, widząc wszystko, co czynił w Jeruzalemie w święto; bo i oni byli przyszli na święto.46 Tedy zasię przyszedł Jezus do Kany Galilejskiej, gdzie był uczynił z wody wino. A był niektóry dworzanin królewski w Kapernaum, którego syn chorował.47 Ten usłyszawszy, iż Jezus przyszedł z Judzkiej ziemi do Galilei, szedł do niego i prosił go, aby zstąpił, a uzdrowił syna jego; bo poczynał umierać.48 I rzekł do niego Jezus: nie ujrzycie znamion i cudów, nie uwierzycie.49 Rzekł mu on królewski dworzanin: Panie! zstąp niż umrze dziecię moje.50 Rzekł mu Jezus: Idź, syn twój żyje. I uwierzył on człowiek mowie, którą mu powiedział Jezus, i poszedł.51 A gdy już szedł, zabieżeli mu słudzy jego i oznajmili, mówiąc: Dziecię twoje żyje.52 Tedy ich pytał o godzinę, w którą by się lepiej miało; i rzekli mu, że wczoraj o siódmej godzinie opuściła go gorączka.53 Poznał tedy ojciec, iż to ona godzina była, której mu był rzekł Jezus: Iż syn twój żyje. I uwierzył sam i wszystek dom jego.54 Tenci zasię wtóry cud uczynił Jezus, przyszedłszy z Judzkiej ziemi do Galilei.
1 Było potem święto żydowskie, i wstąpił Jezus do .2 A była w Jeruzalemie przy owczej bramie sadzawka, którą po żydowsku Betesda, mająca pięć ganków.3 W tych leżało mnóstwo wielkie niedołężnych, ślepych, chromych, wyschłych, którzy czekali poruszenia wody.4 Anioł czasu pewnego zstępował w sadzawkę i poruszał wodę; a tak, kto pierwszy wstąpił po wzruszeniu wody, stawał się zdrowym, jakąbykolwiek chorobą zdjęty był.5 A był tam niektóry człowiek trzydzieści i ośm lat chorobą złożony.6 Tego gdy Jezus ujrzał leżącego, a poznawszy, że już przez długi czas chorował, rzekł mu: Chcesz być zdrów?7 Odpowiedział mu on chory: Panie! nie ma człowieka, który by mię, gdy bywa poruszona woda, wrzucił do sadzawki; ale gdy ja idę, inszy przede mną wstępuje.8 Rzekł mu Jezus: Wstań, weźmij łoże twoje, a chodź.9 A zarazem stał się zdrowym on człowiek, i wziął łoże swoje, i chodził. A był sabat dnia.10 rzekli onemu uzdrowionemu: Sabat jest, nie godzi ci się łoża nosić.11 Odpowiedział im: Ten, który mię uzdrowił, tenże mi rzekł: Weźmij łoże twoje, a chodź.12 I pytali go: Któryż jest ten człowiek, co ci powiedział: Weźmij łoże twoje, a chodź?13 A on uzdrowiony nie wiedział, kto by był; albowiem był Jezus ustąpił, ponieważ wiele ludu było na onem miejscu.14 Potem go Jezus znalazł w kościele i rzekł mu: Otoś się stał zdrowym, nie grzesz więcej, aby co gorszego na cię nie przyszło.15 A odszedłszy on człowiek, powiedział Żydom, to był Jezus, który go uzdrowił.16 A Żydowie prześladowali Jezusa i szukali, go zabili, że to uczynił w sabat.17 A Jezus im odpowiedział: Ojciec mój aż dotąd pracuje, i ja pracuję;18 Dlatego tedy tem więcej szukali Żydowie, jakoby go zabili, nie tylko, iż gwałcił sabat, ale że i Ojca swego powiadał być Bogiem, czyniąc się równym Bogu.19 Odpowiedział tedy Jezus i rzekł im: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, nie może Syn sam od siebie nic czynić, co widzi, że Ojciec czyni; albowiem cokolwiek on czyni, to także i Syn czyni.20 Boć Ojciec miłuje Syna i ukazuje mu , co sam czyni, i większe mu nad te sprawy pokaże, abyście się wy dziwowali.21 Albowiem jako Ojciec wzbudza umarłe i ożywia, tak i Syn, które chce, ożywia.22 Bo Ojciec nikogo nie sądzi, lecz wszystek sąd dał Synowi,23 Aby wszyscy czcili Syna, tak jako czczą Ojca; kto nie czci Syna, nie czci i Ojca, który go posłał.24 Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto słowa mego słucha i wierzy onemu, który mię posłał, ma wieczny i nie przyjdzie na sąd, ale przeszedł z śmierci do żywota.25 Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Że idzie godzina i teraz jest, gdy umarli usłyszą głos Syna Bożego, a którzy usłyszą, żyć będą.26 Albowiem jako Ojciec ma żywot sam w sobie, tak dał i Synowi, aby miał żywot w samym sobie.27 I dał mu moc i sąd czynić; bo jest Synem człowieczym.28 Nie dziwujcież się temu; boć przyjdzie godzina, w którą wszyscy, co są w grobach, usłyszą głos jego;29 I pójdą ci, którzy dobrze czynili, na powstanie żywota; ale ci, którzy źle czynili, na powstanie sądu.30 Nie mogęć ja sam od siebie nic czynić; jako słyszę, tak sądzę, a sąd mój jest sprawiedliwy; bo nie szukam woli mojej, ale woli tego, który mię posłał, Ojca.31 Jeźliżeć ja sam o sobie świadczę, moje nie jest prawdziwe.32 Inszy jest, co o mnie świadczy, i wiem, że prawdziwe jest świadectwo, które wydaje o mnie.33 słali do Jana, a on dał świadectwo prawdzie.34 Ale ja nie od człowieka świadectwo biorę, ale to mówię, abyście wy byli zbawieni.35 Onci był świecą gorejącą i świecącą, a wyście się chcieli do czasu poradować w światłości jego.36 Ale ja mam świadectwo większe niż Janowe; albowiem sprawy, które mi dał Ojciec, abym je wykonał, te same sprawy, które ja czynię, świadczą o mnie, iż mię Ojciec posłał.37 A Ojciec, który mię posłał, onże świadczył o mnie, któregoście wy głosu nigdy nie słyszeli, aniście osoby jego widzieli;38 I słowa jego nie macie w sobie mieszkającego; albowiem, którego on posłał, temu nie wierzycie.39 Badajcież się Pism; boć się wam zda, że w nich żywot wieczny macie, a one są, które świadectwo wydawają o mnie.40 A do mnie przyjść nie chcecie, abyście żywot mieli.41 Chwały od ludzi nie przyjmuję.42 Alem was poznał, że miłości Bożej nie macie w sobie.43 Jam przyszedł w imieniu Ojca mego, a nie przyjmujecie mnie: jeźliżby przyszedł inny w imieniu swojem, onego przyjmiecie.44 wy możecie wierzyć, chwałę jedni od drugich przyjmując, ponieważ chwały, która jest od samego Boga, nie szukacie?45 Nie mniemajcie, abym ja was miał oskarżać przed Ojcem; jestci, który skarży na was, Mojżesz, w którym wy nadzieję macie.46 Bo gdybyście wierzyli Mojżeszowi, wierzylibyście i mnie; gdyż on o mnie pisał.47 Ale ponieważ pismom jego nie wierzycie, i jakoż słowom moim uwierzycie?
1 Potem odszedł Jezus za morze Galilejskie, które jest Tyberyjadzkie;2 I szedł za nim lud wielki, widzieli cuda jego, które czynił nad chorymi.3 I wszedł Jezus na górę, i siedział tam z uczniami swoimi;4 A była blisko wielkanoc, święto żydowskie.5 podniósł Jezus oczy i ujrzawszy, iż wielki lud idzie do niego, rzekł do Filipa: Skąd kupimy chleba, aby ci jedli?6 (Ale to mówił, kusząc go; bo on wiedział, co miał czynić.)7 Odpowiedział mu Filip: Za dwieście groszy chleba nie dosyć im będzie, choćby każdy z nich mało co wziął.8 Rzekł mu jeden z uczniów jego, Andrzej, brat Szymona Piotra:9 Jest tu pacholę, co ma pięcioro chleba jęczmiennego i dwie rybki; ale to jest na tak wielu?10 Tedy rzekł Jezus: Każcie ludowi usiąść. A było trawy dość na onemże miejscu, i usiadło mężów w liczbie około pięciu tysięcy.11 Wziął tedy Jezus one chleby, a podziękowawszy rozdał uczniom, a uczniowie siedzącym; także i z rybek, ile jedno chcieli.12 A gdy byli nasyceni, rzekł uczniom swoim: Zbierzcie te ułomki, które zbywają, żeby nic nie zginęło.13 I zebrali i napełnili dwanaście koszów ułomków z onego pięciorga chleba jęczmiennego, które zbywały tym, co jedli.14 A oni ludzie, ujrzawszy cud, który uczynił Jezus, mówili: Tenci jest zaprawdę on prorok, który miał przyjść na świat.15 Tedy Jezus poznawszy, iż mieli przyjść i porwać go, aby go uczynili królem, uszedł sam tylko na górę.16 A gdy był wieczór, zstąpili uczniowie jego do morza.17 A wstąpiwszy w łódź, jechali za morze do Kapernaum, a już było ciemno, a Jezus nie przyszedł był do nich.18 A morze, gdy powstał wielki wiatr, burzyć się poczynało.19 Gdy tedy odpłynęli na dwadzieścia i pięć lub trzydzieści stajan, ujrzeli Jezusa chodzącego po morzu, przybliżającego się ku łodzi, i ulękli się.20 A on im rzekł: Jamci jest, nie bójcie się.21 I wzięli go ochotnie do łodzi, a zarazem łódź przypłynęła do ziemi, do której jechali.22 lud, który był za morzem, widząc, że tam nie było drugiej łodzi, tylko ona jedna, w którą byli wstąpili uczniowie jego, a iż Jezus nie wszedł był w łódź z uczniami swoimi, ale sami uczniowie jego ujechali;23 (Przyszły też były drugie łodzie z Tyberyjady, blisko do onego miejsca, gdzie jedli chleb, gdy był Pan dzięki uczynił.)24 To gdy lud, iż tam nie było Jezusa, ani uczniów jego, wstąpili i oni w łodzie i przeprawili się do Kapernaum, szukając Jezusa;25 A znalazłszy go za morzem, rzekli mu: Mistrzu! kiedyś tu przybył?26 Odpowiedział im Jezus i rzekł: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Szukacie mię nie , iżeście widzieli cuda, ale iżeście jedli chleb, i byliście nasyceni.27 Sprawujcież nie pokarm, który ginie, ale pokarm, który trwa ku żywotowi wiecznemu, który wam da Syn człowieczy; tego zapieczętował Bóg Ojciec.28 Rzekli tedy do niego: Cóż będziemy czynili, abyśmy sprawowali sprawy Boże?29 Odpowiedział Jezus i rzekł im: Toć jest sprawa Boża, abyście wierzyli w tego, którego on posłał.30 Rzekli mu tedy: Cóż ty za znak czynisz, abyśmy widzieli i wierzyli tobie? Cóż czynisz?31 Ojcowie nasi jedli mannę na puszczy, jako jest napisano: Chleb z nieba dał im ku jedzeniu.32 Rzekł im tedy Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Nie Mojżesz wam dał chleb z nieba, ale Ojciec mój daje wam chleb on prawdziwy z nieba.33 Albowiem chleb Boży ten jest, który zstępuje z nieba i daje światu.34 Tedy mu rzekli: Panie! daj nam zawsze tego chleba.35 I rzekł im Jezus: Jamci jest on chleb żywota; kto do mnie przychodzi, łaknąć nie będzie, a kto wierzy w mię, nigdy pragnąć nie będzie.36 Alem wam powiedział: , widzieliście mię, a nie wierzycie.37 , co mi daje Ojciec, do mnie przyjdzie, a tego, co do mnie przyjdzie, nie wyrzucę .38 Bom zstąpił z nieba, nie iżbym czynił wolę moję, ale wolę onego, który mię posłał.39 A tać jest wola onego, który mię posłał, Ojca, abym z tego wszystkiego, co mi dał, nic nie stracił, ale abym to wzbudził w on ostateczny dzień.40 A tać jest wola onego, który mię posłał, aby każdy, kto widzi Syna, a wierzy weń, miał żywot wieczny; a ja go wzbudzę w on ostateczny dzień.41 I szemrali o nim, iż rzekł: Jam jest on chleb, który z nieba zstąpił.42 I mówili: ten nie jest Jezus, syn Józefa, którego my ojca i matkę znamy; teraz tedy ten powiada: Żem z nieba zstąpił?43 Tedy odpowiedział Jezus i rzekł im: Nie szemrzyjcie między sobą.44 Żaden do mnie przyjść nie może, go Ojciec mój, który mię posłał, nie pociągnie; a ja go wzbudzę w ostateczny dzień.45 Napisano w prorokach: I będą wszyscy wyuczeni od Boga; przetoż każdy, kto słyszał od Ojca, a nauczył się, przychodzi do mnie.46 Nie iżby kto widział Ojca, oprócz tego, który jest od Boga; ten widział Ojca.47 Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto w mię wierzy, ma żywot wieczny.48 Jam jest on chleb żywota.49 Ojcowie wasi jedli mannę na puszczy, a pomarli.50 Ten jest on chleb, który z nieba zstępuje; jeźliby go kto jadł, nie umrze.51 Jamci jest chleb on żywy, którym z nieba zstąpił: jeźliby kto jadł z tego chleba, żyć będzie na wieki; a chleb, który ja dam, jest ciało moje, które ja dam za żywot świata.52 Wadzili się tedy Żydowie między sobą, mówiąc: Jakoż ten może nam dać ciało swoje ku jedzeniu?53 I rzekł im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Jeźli nie będziecie jedli ciała Syna człowieczego, i pili krwi jego, nie macie żywota w sobie.54 Kto je ciało moje, a pije krew moję, ma żywot wieczny, a ja go wzbudzę w on ostateczny dzień.55 Albowiem ciało moje prawdziwie jest pokarm, a krew moja prawdziwie jest napój.56 Kto je ciało moje i pije krew moję, we mnie mieszka, a ja w nim.57 Jako mię posłał żyjący Ojciec, i ja żyję przez Ojca; tak kto mnie pożywa, i on żyć będzie przez mię.58 Tenci jest chleb on, który z nieba zstąpił, nie jako ojcowie wasi jedli mannę, a pomarli; kto je ten chleb, żyć będzie na wieki.59 To mówił w , ucząc w Kapernaum.60 Wiele ich tedy z uczniów jego słysząc to, mówili: Twardać to jest , któż jej słuchać może?61 Ale wiedząc Jezus sam w sobie, iż o tem szemrali uczniowie jego, rzekł im: Toż was obraża?62 Cóż, gdybyście ujrzeli Syna człowieczego wstępującego, gdzie był ?63 Duchci jest, który ożywia, ciało nic nie pomaga; słowa, które ja wam mówię, duch są i żywot są.64 Ale są niektórzy z was, co nie wierzą; albowiem wiedział od początku Jezus, którzy byli, co nie wierzyli, i kto jest, co go miał wydać;65 I mówił: Dlategomci wam powiedział: Iż żaden nie może przyjść do mnie, jeźliby mu nie było dane od Ojca mojego.66 Od tego czasu wiele uczniów jego odeszło nazad, a więcej z nim nie chodzili.67 Tedy rzekł Jezus do onych dwunastu: Izali i wy chcecie odejść?68 I odpowiedział mu Szymon Piotr: Panie! do kogóż pójdziemy? Ty masz słowa żywota wiecznego;69 A myśmy uwierzyli i poznali, żeś ty jest Chrystus, on Syn Boga żywego.70 Odpowiedział im Jezus: Izalim ja nie dwunastu was obrał? a jeden z was jest dyjabeł.71 A to mówił o Judaszu, synu Szymona, Iszkaryjocie; bo go ten wydać miał, będąc jednym z onych dwunastu.
Słowniczek archaizmów (35)
iż, iżby
że
zasię
zaś, natomiast
samaryi
Samaria
zowią
nazywają
jakób
Jakub
przeto, przetoż
dlatego
niewiasta, niewiasty
kobieta
tedy
wtedy, zatem
jakoż
a więc, jakże
żydowie
Żydzi
jeruzalemie, jeruzalemu
Jerozolima
kędy
gdzie
albowiem
ponieważ, bo
zbawienie
wybawienie
wszystek, wszystko, wszystkiego
cały, każdy
wszakże
jednak, przecież
onego, onej, onych, onemu, onym, onem
ten, tamten
izali, izaż
czyż? (pytanie retoryczne)
żywot, żywota
życie; także: łono, brzuch
wespół
razem
wyście
wy jesteście
zbawiciel
ten, który wybawia
świadectwo
w Biblii często: przykazania Boże; „skrzynia świadectwa”
jeźli, jeźliby
jeśli
pierwej
wcześniej, najpierw
jakoby
jak gdyby; żeby
jedno
tylko (np. „jedno wierz” = tylko wierz)
wżdy
jednak, mimo to
cóż
co
nazajutrz
następnego dnia
obaczył
zobaczyć, spojrzeć
owszem
przeciwnie; owszem
precz
daleko, na zewnątrz
bóżnicy
synagogi
mowa
słowo, wypowiedź; także: język
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Mały początek
Łk 13
Jezus porównuje królestwo Boże do ziarna gorczycy, które wyrasta w drzewo, i do zakwasu, którym kobieta zaczyna całe ciasto. Oba obrazy mówią o niepozornym początku i ukrytym, lecz nieodpartym wzroście. W świecie ceniącym spektakularne efekty łatwo lekceważyć małe, codzienne akty wiary: modlitwę w kuchni, uprzejmość wobec trudnego współpracownika, wierność w drobiazgach. Bóg często działa tak, że nie widać go od razu. Dziś nie próbuj dokonać czegoś wielkiego. Zrób jedną małą, dobrą rzecz i zostaw skutki Panu, który rozwija to, co zasiane w jego imieniu. Wierność w małym to już uczestnictwo w jego królestwie.
Modlitwa: Panie, naucz mnie cenić małe kroki i ufać, że ty sprawisz wzrost.