1 Umilknijcie przedemną, wyspy! a narody niech się posilą. Niech przystąpią a niech mówią: Przystąpmy do sądu2 Któż wzbudził od wschodu słońca sprawiedliwego, i wezwał go, aby go naśladował? Któż mu podbił narody, aby nad królami panował, podawszy je jako proch pod miecz jego, a jako plewy rozproszone pod łuk jego?3 Uganiał się z nimi, przeszedł spokojnie ścieszkę, po której nogami swemi nie chadzał.4 Któż to sprawił i uczynił? któż wzywał rodzaje od początku? Ja Pan, pierwszy i ostatni, Ja sam.5 Widziały wyspy, i ulękły się; kończyny ziemi zdumiały się; zgromadziły się, i zeszły się.6 Jeden drugiemu pomagał, a bratu swemu mówił: Zmacniaj się!7 A tak zmacniał teszarz złotnika, blachę młotem gładzącego, kującego na kowadle, mówiąc: Do lutowania to dobre. Potem to stwierdził gwoździami, aby się nie ruszyło.8 Ale ty, Izraelu, sługo mój! ty Jakóbie, któregom obrał, Abrahama, przyjaciela mego!9 Ty, któregom pochwycił od kończyn ziemi, , pominąwszy ich, powołałem cię mówiąc do ciebie: Sługaś ty mój, obrałem cię, a nie odrzuciłem cię.10 Nie bój się! bom Ja z tobą. Nie lękaj się! bom Ja Bogiem twoim. Zmocnię cię, a dam ci pomoc, i podeprę cię prawicą sprawiedliwości swojej.11 Oto zawstydzą się, a będą pohańbieni wszyscy gniewem pałający przeciwko tobie: staną się jako nic, i zginą ci, którzy się tobie sprzeciwiają.12 Szukałlibyś ich, nie znajdziesz ich; ci, którzy się sprzeciwiają tobie, będą jako nic, a ci, którzy walczą z tobą, w niwecz obróceni będą.13 Bom ja Pan, Bóg twój, trzymam cię za prawicę twoję, a mówięć: Nie bój się! Ja cię wspomogę.14 Nie bój się, robaczku Jakóbie, garstko ludu Izraelskiego! Jać będę na pomocy, mówi Pan a odkupiciel twój, Święty Izraelski.15 Otom cię uczynił jako wóz z zębami nowemi po obu stronach; i pomłócisz góry, a potrzesz je, a pagórki jako plewę położysz.16 Przewiejesz je, wtem je wiatr porwie, a wicher rozproszy je; ale się ty rozradujesz w Panu, w Świętym Izraelskim będziesz się chlubił.17 Ubogich i nędznych, którzy szukają wody, a jej, których język usechł od pragnienia, Ja Pan wysłucham ich; Ja, Bóg Izraelski, nie opuszczę ich.18 Otworzę rzeki na miejscach wysokich, a źródła w pośród równin; obrócę pustynie w jeziora wód, a ziemię suchą w strumienie wód.19 Nasadzę na puszczy cedrów, wybornych cedrów, sosien, i oliwnych drzew; nasadzę pustynię jedliną, wiązem, i bukszpanem;20 Aby widzieli, i poznali, i uważali, i zrozumieli, że to ręka Pańska uczyniła, i że to Święty Izraelski stworzył.21 Przedłóżcie sprawę waszę, mówi Pan; ukażcie mocne dowody swoje, mówi król Jakóbowy.22 Niech przystąpi, a niech nam oznajmi to, co się ma stać; rzeczy pierwsze, które były, powiedzcie, abyśmy uważyli w sercu swem, a poznali cel ich; albo przynajmniej nam przyszłe rzeczy oznajmijcie.23 Oznajmijcie, co ma przyjść napotem, a poznamy, bogowie; albo uczyńcie co dobrego lub złego, abyśmy się zdumiewali, gdybyśmy to społem widzieli.24 Otoście wy zgoła na nic, a sprawa wasza także na nic nie jest; obrzydły jest ten, co was sobie obiera.25 Wzbudzę od północy lud, ten przyciągnie; i od wschodu słońca, ten wzywać będzie imienia mego; oborzy się na jako na błoto, a podepcze ich, jako garncarz glinę.26 Kto oznajmi od początku? będziemy wiedzieli; albo co było od dawnych czasów? tedy rzeczemi: Tyś jest sprawiedliwy? Niemasz zgoła nikogo, coby oznajmił, ani jest, ktoby się dał słyszeć, albo ktoby słyszał wasze.27 Jam pierwszy, który Syonowi opowiadam: Oto, oto są; a dam opowiadaczy rzeczy pociesznych.28 Bo widzę, że niemasz nikogo, niemasz nikogo między nimi, coby dał radę; się ich pytają, nie odpowiadają i słowa.29 Oto ci wszyscy są marnością, za nic nie stoją uczynki ich; wiatrem i próżnością są odlewane ich.
1 Oto sługa mój, spolegać będę na nim, wybrany mój, którego sobie upodobała moja. Dam mu Ducha swego, on sąd narodom wyda.2 Nie będzie wołał, ani się będzie wywyższał, ani będzie słyszany na ulicy głos jego.3 Trzciny nałamanej nie dołamie, a lnu kurzącego się nie dogasi; ale sąd wyda według prawdy.4 Nie zamroczy się, ani ustanie, dokąd nie wykona sądu na ziemi, a nauki jego wyspy oczekiwać będą.5 Tak mówi Bóg, Pan, który stworzył niebiosa i rozpostarł je; który rozszerzył ziemię, i co się rodzi z niej; który daje tchnienie ludowi mieszkającemu na niej, a ducha tym, co chodzą po niej.6 Ja Pan wezwałem cię w sprawiedliwości, i ująłem cię za rękę twą; strzedz cię będę, i dam cię za przymierze ludowi, i za światłość narodom.7 Aby otwierał oczy ślepych, a wywodził więźniów z ciemnicy, i z domu więzienia siedzących w ciemnościach.8 Ja Pan, toć jest imię moje, a chwały mojej nie dam innemu, ani sławy mojej rytym.9 Oto pierwsze rzeczy przyszły, Ja też nowe opowiadam, , niż się zaczną, dam wam o nich słyszeć.10 Śpiewajcie Panu pieśń nową, chwała jego jest od kończyn ziemi, którzy się pławicie po morzu, i , co w niem jest, wyspy i obywatele ich.11 Podnieście głos pustynie, i miasta jej, i wsi, w których mieszka Kedar; wykrzykajcie obywatele skał, z wierzchu gór wołajcie.12 Oddajcie cześć Panu, a chwałę jego na wyspach opowiadajcie.13 Pan jako mocarz, jako mąż waleczny wzruszy się gorliwością; trąbić, krzyczeć będzie, a przeciw nieprzyjaciołom swoim mężnie sobie pocznie,14 Mówiąc: Milczałem dość długo, jakobym nie słyszał, wstrzymywałem się; ale już jako rodząca krzyczeć będę, spustoszę, i wszystkich oraz połknę.15 W pustynie góry i pagórki obrócę, i wszystkie zioła ich posuszę; obrócę i rzeki w wyspy, a jeziora wysuszę.16 I powiodę ślepych drogą, której nie znali, a ścieszkami, o których nie wiedzieli, poprowadzę ich; obrócę przed nimi ciemności w światłość, a co nierównego, w równinę. Toć jest, co im uczynię, a nie opuszczę ich.17 Cofną się nazad, i zawstydzą się bardzo, którzy ufają w bałwanach rytych, którzy mówią obrazom litym: bogowie nasi.18 O głusi! słuchajcie; a wy ślepi! przejrzyjcie, abyście widzieli.19 Któż ślepy, sługa mój? a kto głuchy, jedno poseł mój, którego posyłam? Któż tak ślepy jako doskonały, ślepy, mówię, jako sługa Pański?20 Widzi wiele rzeczy, a nie zrozumiewa; otworzone ma uszy, wszakże nie słyszy.21 Pan go sobie upodobał dla sprawiedliwości swojej; uwielbił go zakonem, i sławnym go uczynił.22 Ale ten lud jest złupiony i rozszarpany, którego młodzieńców ile ich kolwiek jest, imają, i do ciemnic podawają; podani są na łup, a ktoby ich wybawił; podani są na rozchwycenie, ani jest, ktoby rzekł: Wróć ich zaś.23 Któż to z was w uszy przyjmuje? kto zrozumiewa, aby czulszym był napotem?24 Kto podał na rozszarpanie , a Izraela łupieżcom? nie Pan, przeciwko któremuśmy zgrzeszyli? Bo nie chcieli drogami jego chodzić, ani słuchać jego.25 Dlatego nań Pan wylał gniewu swego, i gwałtowną wojnę, a zapalił go w około, a wszakże nie poznał tego; zapalił go, mówię, a wszakże tego do serca nie przypuścił.
1 Ale teraz tak mówi Pan, który cię stworzył, o Jakóbie; i który cię uczynił, o Izraelu! Nie bój się, bom cię odkupił, a wezwałem cię imieniem twojem; mójeś ty.2 Gdy pójdziesz przez wody, będę z tobą, a przez rzeki, nie zaleją cię; pójdzieszli przez ogień, nie spalisz się, a płomień nie imie się ciebie.3 Bom Ja Pan, Bóg twój,Święty Izraelski, twój. Dałem za cię na okup Egipt, ziemię Murzyńską, i Sabę miasto ciebie.4 Zaraz jakoś drogim uczyniony przed oczyma memi, jesteś uwielbionym, a Jam cię umiłował; dałem ludzi za cię, i narody za twój.5 Nie bój się, bom Ja z tobą; od wschodu słońca przyprowadzę zaś twoje, i od zachodu zgromadzę cię.6 Rzekę północnej stronie: Wróć: a południowi: Nie zabraniaj. Przywiedź synów moich z daleka, a córki moje od kończyn ziemi;7 Każdego, który się nazywa imieniem mojem, i któregom ku chwale swojej stworzył, któregom ukształtował, i któregom uczynił.8 Wywiedź lud ślepy, który już ma oczy i głuchy, który już ma uszy.9 Wszystkie narody niech się społu zejdą, i niech się zgromadzą ludzie. Któż jest między nimi, coby to opowiedział, a przeszłe rzeczy nam oznajmił? Niech stawią świadków swoich, a będą usprawiedliwieni; albo niech słyszą i rzekną: Prawdać jest!10 świadkowie moi, mówi Pan, i sługa mój, któregom obrał, abyście wiedzieli i wierzyli mi, i zrozumieli, żem Ja jest, a że przedemną nie był stworzony Bóg, ani po mnie będzie.11 Ja, Jam jest Pan, a oprócz mnie zbawiciela.12 Ja oznajmuję i wyswabadzam, i opowiadam, a niemasz nikogo między wami z obcych bogów; i wyście mi tego świadkami, mówi Pan, żem ja Bóg.13 niż dzień był, Jam jest, a niemasz, ktoby wyrwał z ręki mojej; gdy co uczynię, i któż to odwróci?14 Tak mówi Pan, odkupiciel wasz, Święty Izraelski: Dla was poślę do Babilonu, i oderwę wszystkie zawory, i Chaldejczyków z okrętami, w których się oni chlubią.15 Jam jest Pan, Święty wasz; Stworzyciel Izraelowy, Król wasz.16 Tak mówi Pan, który sposobił na morzu drogę, i ścieszkę na bystrych wodach.17 Który wywodzi wozy i konie, wojsko i siłę; czyni, że oraz upadają, a nie powstawają: gasną jako knot gaśnie.18 Nie wspominajcie pierwszych rzeczy, a starodawnych nie uważajcie.19 Oto Ja czynię rzecz nową, a zaraz się zjawi; tego nie poznacie sposobię na puszczy drogę, a na pustyni rzeki.20 Chwalić mię będzie zwierz polny, smoki, i sowy, żem wywiódł na puszczy wody, a rzeki na pustyni, abym dał napój ludowi memu, wybranemu ludowi memu.21 Lud ten, którym sobie stworzył, chwałę moję opowiadać będzie;22 A tyś mię nie wzywał, o Jakóbie! owszemeś sobie utęsknił ze mną, o Izraelu!23 Nie przywiodłeś mi bydlątka na twoje, i ofiarami twemi nie uczciłeś mię; nie przymuszałem cię, abyś mi służył ofiarami śniednemi, anim cię obciążał tem, abyś mi kadził;24 Nie kupiłeś mi za pieniądze wonnych rzeczy, aniś mię tłustością ofiar twoich opoił; aleś mię obciążył grzechami twemi, a zadałeś mi pracę nieprawościami twojemi.25 Ja, Ja sam gładzę przestępstwa twoje dla siebie, a grzechów twoich nie wspomnę.26 Przywiedź mi na pamięć, sądźmy się społu; powiedz ty, maszli, czembyś się usprawiedliwił?27 Ojciec twój pierwszy zgrzeszył, a nauczyciele twoi wystąpili przeciwko mnie.28 A tak zrzucę z miejsc świętych, i podam na przeklęstwo , a Izraela na .
Słowniczek archaizmów (31)
społem
razem
nasienie
potomstwo
owszem
przeciwnie; owszem
przedniejszych
najznamienitszy, naczelny
niemasz
nie ma
żeście
że jesteście
przetoż
dlatego
książąt, książąt
przywódca, władca, wódz
tedy
wtedy, zatem
mowy
słowo, wypowiedź; także: język
jeruzalemowi
Jerozolima
acz
chociaż
wszakże
jednak, przecież
bałwany, bałwanom
bożek, posąg bałwochwalczy
dusza
życie, osoba, człowiek
pierwej
wcześniej, najpierw
wszystko
cały, każdy
wynijdzie
wyjdzie
wyście
wy jesteście
jedno
tylko (np. „jedno wierz” = tylko wierz)
jakóba
Jakub
izali
czyż? (pytanie retoryczne)
zakonu
Prawo Mojżeszowe (Tora)
popędliwość
gniew, porywczość
jeźli
jeśli
zbawiciel
ten, który wybawia
żywot
życie; także: łono, brzuch
zasię
zaś, natomiast
nadto
ponadto
całopalenie
ofiara spalana w całości na ołtarzu
pohańbienie
zhańbienie
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Mały początek
Łk 13
Jezus porównuje królestwo Boże do ziarna gorczycy, które wyrasta w drzewo, i do zakwasu, którym kobieta zaczyna całe ciasto. Oba obrazy mówią o niepozornym początku i ukrytym, lecz nieodpartym wzroście. W świecie ceniącym spektakularne efekty łatwo lekceważyć małe, codzienne akty wiary: modlitwę w kuchni, uprzejmość wobec trudnego współpracownika, wierność w drobiazgach. Bóg często działa tak, że nie widać go od razu. Dziś nie próbuj dokonać czegoś wielkiego. Zrób jedną małą, dobrą rzecz i zostaw skutki Panu, który rozwija to, co zasiane w jego imieniu. Wierność w małym to już uczestnictwo w jego królestwie.
Modlitwa: Panie, naucz mnie cenić małe kroki i ufać, że ty sprawisz wzrost.