1 Balsazar król uczynił ucztę wielką na tysiąc swoich, i przed tysiącem pił wino.2 A gdy pił wino Balsazar, przynieść naczynie złote i srebrne, które był zabrał Nabuchodonozor, ojciec jego, z Jeruzalemskiego, aby pili z niego król i książęta jego, żony jego, i założnice jego.3 przyniesiono naczynia złote, które byli zabrali z kościoła domu Bożego, który był w , i pili z nich król i książęta jego, żony jego, i założnice jego;4 A pijąc wino chwalili bogi złote i srebrne, miedziane, żelazne, drewniane, i kamienne.5 Tejże godziny wyszły palce ręki człowieczej, które pisały przeciwko świecznikowi na ścianie pałacu królewskiego, a król widział część ręki, która pisała.6 Tedy się jasność królewska zmieniła, a myśli jego zatrwożyły nim, i zwiąski biódr jego rozwiązały się, a kolana jego o drugie się tłukły.7 I zawołał król ze siły, aby przywiedziono praktykarzy, Chaldejczyków i wieszczków. A mówiąc król rzekł do mędrców Babilońskich: Ktokolwiek to pismo przeczyta, a wykład jego mnie oznajmi, obleczony będzie w szarłat, a łańcuch złoty dadzą na szyję jego, i trzecim w królestwie po mnie będzie.8 Tedy weszli wszyscy mędrcy królewscy; ale nie mogli ani pisma przeczytać, ani wykładu jego królowi oznajmić.9 Skąd król Balsazar był bardzo zatrwożony, a jasność jego zmieniła się na nim, i książęta jego potrwożyli się.10 Tedy królowa weszła do domu uczty dla tego, co się przydało królowi i książętom jego; a przemówiwszy królowa rzekła: Królu, żyj na wieki! Niech cię nie trwożą myśli twoje, a jasność twoja niech się nie mieni.11 Jest mąż w królestwie twojem, w którym jest duch bogów świętych, w którym się znalazło za dni ojca twego oświecenie, i rozum, i mądrość, jako mądrość bogów, którego król Nabuchodonozor, ojciec twój, przedniejszym między mędrcami, i praktykarzami Chaldejczykami, i wieszczkami, postanowił, ojciec twój mówię, o królu!12 Dlatego, duch obfity, i , i zrozumienie, wykładanie snów, i objawienie zagadek, i rozwiązanie rzeczy trudnych znalazły się przy Danijelu, któremu król dał imię Baltazar, teraz tedy niech przyzowią Danijela, a oznajmić ten wykład.13 Tedy przywiedziony jest do króla; a król mówiąc rzekł Danijelowi: Tyżeś jest on Danijel, któryś jest z synów więźniów Judzkich, którego król, ojciec mój, z ziemi Judzkiej?14 Słyszałem o tobie, iż duch bogów jest w tobie, a oświecenie i rozum i mądrość obfita znalazła się w tobie.15 A teraz przywiedziono przed mię mędrców i praktykarzy, aby mi to pismo przeczytali, i wykład jego oznajmili: nie mogli wykładu tej rzeczy oznajmić.16 A jam słyszał o tobie, że możesz to, co jest niepojętego, wykładać, a co jest trudnego, rozwiązywać; teraz, możeszli to pismo przeczytać a wykład jego mnie oznajmić, w szarłat obleczony będziesz, i łańcuch złoty na szyję twoję włożony będzie, a trzecim w królestwie po mnie będziesz.17 Tedy odpowiedział Danijel przed królem i rzekł: Upominki twoje niech tobie zostaną, a dary twoje daj innemu; wszakże pismo przeczytam królowi, i wykład mu oznajmię.18 Ty, królu! słuchaj. Bóg najwyższy królestwo i wielmożność i sławę, i zacność dał Nabuchodonozorowi, ojcu twemu;19 A dla wielmożności, którą mu był dał, wszyscy ludzie, narody i języki drżeli i bali się przed jego; bo kogo chciał, zabijał, a kogo chciał, żywił, a kogo chciał, wywyższał, a kogo chciał, poniżał.20 Ale gdy się wyniosło serce jego, a duch jego zmocnił się w pysze, złożony jest z królestwa swego, a sława odjęta była od niego;21 I był wyrzucony od synów ludzkich, a serce jego zwierzęcemu podobne było, i z dzikiemi osłami było mieszkanie jego; trawą się pasł jako wół, i rosą niebieską ciało jego skrapiane było, dokąd nie poznał, że Bóg najwyższy ma władzę nad królestwem ludzkiem, a tego, kogo chce, stanowi nad niem.22 Ty, też, Balsazarze, synu jego! nie upokorzyłeś serca swego, chociażeś to wszystko wiedział.23 , przeciwko Panu nieba podniosłeś się, i naczynie domu jego przyniesiono przed cię; a ty i książęta twoi, żony twoje, i założnice twoje, piliście wino z niego; bogi srebrne i złote, miedziane, żelazne, drewniane, i kamienne, którzy nie widzą, ani słyszą, i nic nie wiedzą, chwaliłeś, a Boga, w którego ręku jest tchnienie twoje, i u którego są wszystkie drogi twoje, nie uczciłeś.24 Przetoż teraz od niego posłana jest ta część ręki, i pismo to wyrażone jest.25 A toć jest pismo, które wyrażone jest: Mene, Mene, Thekel, upharsin.26 A tenci jest wykład tych słów: Mene, zliczył Bóg królestwo twoje i do końca je przywiódł.27 Thekel, zważonyś na wadze, a znalezionyś lekki.28 Peres, rozdzielone jest królestwo twoje, a dane jest Medom i Persom.29 Tedy rozkazał Balsazar; i obleczono Danijela w szarłat, a łańcuch złoty włożono na szyję jego, i obwołano o nim, że ma być trzecim panem w królestwie.30 Tejże nocy zabity jest Balsazar, król Chaldejski.31 A Daryjusz, Medczyk, ujął królestwo, mając lat około sześćdziesiąt i dwa.
1 I podobało się Daryjuszowi, aby postanowił nad królestwem sto i dwadzieścia starostów, którzyby byli we królestwie.2 A nad nimi troje , z których był przedniejszym, którymby oni starostowie liczbę czynili, aby król szkody nie miał.3 A sam Danijel przewyższał książąt i starszych, , że duch znamienitszy był w nim, skąd go król myślał postanowić nad wszystkiem królestwem.4 książęta i starostowie szukali, aby znaleźli przyczynę przeciwko Danijelowi z strony królestwa; żadnej przyczyny ani wady znaleść nie mogli, ponieważ on był wiernym, ani żadna wina ani wada nie znajdowała się w nim.5 Przetoż rzekli oni mężowie: Nie znajdziemy przeciwko temu Danijelowi żadnej przyczyny, chyba żebyśmy co znaleźli przeciwko niemu w Boga jego.6 Tedy oni książęta i starostowie zgromadzili się do króla, i tak mu rzekli: Daryjuszu królu, żyj na wieki!7 Uradzili wszyscy książęta królestwa, przełożeni i starostowie, urzędnicy i , aby postanowiony był dekret królewski, i stwierdzony wyrok, aby każdy, któryby do trzydziestu dni o cokolwiek prosił którego boga albo człowieka oprócz ciebie, królu! był wrzucony do dołu lwiego.8 A tak teraz, o królu! potwierdź ten wyrok, a podaj go na piśmie, żeby się nie odmienił według prawa Medskiego i Perskiego, które się nie odmienia.9 Skąd król Daryjusz podał na piśmie ten wyrok.10 Czego gdy się Danijel dowiedział, że był podany na piśmie, wszedł do domu swego, gdzie otworzone były okna w pokoju jego przeciw , a trzy przez dzień klękał na kolana swoje, i modlił się, a chwałę dawał Bogu swemu, jako to był z wykł przedtem czynić.11 Tedy oni mężowie zgromadziwszy się, a znalazłszy Danijela modlącego się i prośby wylewającego do Boga swego,12 Przystąpili i mówili królowi o wyroku królewskim: Izaliś wyroku nie wydał, aby każdy człowiek, któryby do trzydziestu dni o cokolwiek prosił którego boga albo człowieka oprócz ciebie, królu! był wrzucony do dołu lwiego? Odpowiedział król, i rzekł: Prawdziwa to według prawa Medskiego i Perskiego, które się nie odmienia.13 Tedy odpowiadając rzekli do króla: Ten Danijel, który jest z więźniów synów Judzkich, nie ma względu na cię, o królu! ani na twój wyrok, któryś wydał; bo trzy kroć przez dzień odprawuje modlitwy swoje.14 Te słowa gdy król usłyszał, bardzo się zasmucił nad tem; i skłonił król do Danijela serce swoje, aby go wyswobodził; aż do zachodu słońca starał się, aby go wyrwał.15 Ale mężowie oni zgromadzili się do króla, i rzekli królowi: Wiedz, królu! to jest prawo u Medów i u Persów, aby żaden wyrok i dekret, któryby król postanowił, nie był odmieniony.16 Tedy król , aby przywiedziono Danijela, i wrzucono go do dołu lwiego; a król mówiąc rzekł do Danijela: Bóg twój, któremu ty służysz, ten cię wybawi.17 Tedy przyniesiono kamień jeden, i położono go na dziurze onego dołu, i zapieczętował go król sygnetem swoim, i sygnetami książąt swoich, aby nie był odmieniony dekret wydany przeciwko Danijelowi.18 Potem odszedł król na pałac swój, i przenocował nic nie jadłszy, i nic nie przypuścił przed się, coby go uweselić mogło, tak, że i sen jego odstąpił od niego.19 Tedy król wstawszy bardzo rano na świtaniu z kwapieniem poszedł do dołu lwiego;20 A gdy się przybliżył do dołu, zawołał na Danijela głosem żałośnym, a mówiąc król rzekł do Danijela: Danijelu, sługo Boga żywego! Bóg twój, któremu ty ustawicznie służysz, mógłże cię wybawić ode lwów?21 Tedy Danijel do króla rzekł: Królu, żyj na wieki!22 Bóg mój posłał Anioła swego, który zamknął paszczękę lwom, aby mi nie zaszkodziły, dlatego, że się przed nim znalazła niewinność we mnie; , ani przed tobą, królu! nicem złego nie uczynił.23 Tedy się król wielce ucieszył z tego, i rozkazał Danijela wyciągnąć z dołu; i wyciągniono Danijela z dołu, a żadnego obrażenia nie znaleziono na nim; bo wierzył w Boga swego.24 I rozkazał król, aby przywiedziono onych mężów, którzy byli oskarżyli Danijela, i wrzucono ich do dołu lwiego, onych samych, i synów ich, i żony ich; a niż dopadli do dna onego dołu, pochwyciły ich lwy, i wszystkie kości ich pokruszyły.25 Tedy król Daryjusz napisał do wszystkich ludzi, narodów, i języków, którzy mieszkali po wszystkiej ziemi: Pokój się wam niech rozmnoży!26 Wydany jest odemnie ten wyrok, aby po wszystkiem państwie królestwa mego wszyscy drżeli a bali się Boga Danijelowego; bo on jest Bóg żyjący i trwający na wieki, a królestwo jego ani władza jego nie będzie skażona aż do końca;27 On wyrywa i wybawia, a czyni znaki i cuda na niebie i na ziemi, który wyrwał Danijela z mocy lwów.28 A Danijelowi się szczęśliwie powodziło w królestwie Daryjusza, i w królestwie Cyrusa, Persy.
1 A był niektóry człowiek z Faryzeuszów, imieniem Nikodem, żydowski.2 Ten przyszedł do Jezusa w nocy i rzekł mu: Mistrzu! wiemy, żeś przyszedł od Boga nauczycielem; bo nikt tych cudów czynić nie może, które ty czynisz, Bóg z nim nie był.3 Odpowiedział Jezus i rzekł mu: Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: Jeźli się kto nie narodzi znowu, nie może widzieć królestwa Bożego.4 Rzekł do niego Nikodem: się może człowiek narodzić, będąc stary? powtóre może w matki swojej i narodzić się?5 Odpowiedział Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: Jeźliby się kto nie narodził z wody i z Ducha, nie może wnijść do królestwa Bożego.6 Co się narodziło z ciała, ciało jest, a co się narodziło z Ducha, duch jest.7 Nie dziwuj się, żem ci powiedział: Musicie się znowu narodzić.8 Wiatr, gdzie chce, wieje i głos jego słyszysz, ale nie wiesz, skąd przychodzi i dokąd idzie; takżeć jest każdy, który się narodził z Ducha.9 Odpowiedział Nikodem i rzekł mu: Jakoż to być może?10 Odpowiedział Jezus i rzekł mu: Tyś jest nauczycielem w Izraelu, a tego nie wiesz?11 Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci, co wiemy, mówimy, a cośmy widzieli, świadczymy: ale naszego nie przyjmujecie.12 Jeźliż gdym wam ziemskie rzeczy powiadał, a nie wierzycie, jakoż, będęli wam powiadał niebieskie, uwierzycie?13 A nikt nie wstąpił do nieba, tylko ten, który zstąpił z nieba, Syn człowieczy, który jest w niebie.14 A jako Mojżesz węża na puszczy wywyższył, tak musi być wywyższony Syn człowieczy.15 Aby każdy, kto weń wierzy, nie zginął, ale miał żywot wieczny.16 tak Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby każdy, kto weń wierzy, nie zginął, ale miał żywot wieczny.17 Boć nie posłał Bóg Syna swego na świat, aby sądził świat, ale aby świat był zbawiony przezeń.18 Kto wierzy weń, nie będzie osądzony; ale kto nie wierzy, już jest osądzony, iż nie uwierzył w imię jednorodzonego Syna Bożego.19 A tenci jest sąd, że światłość przyszła na świat, lecz ludzie bardziej umiłowali ciemność niż światłość; bo były złe uczynki ich.20 Każdy bowiem, kto źle czyni, nienawidzi światłości i nie idzie na światłość, aby nie były zganione uczynki jego.21 Lecz kto czyni prawdę, przychodzi do światłości, aby były jawne uczynki jego, iż w Bogu są uczynione.22 Potem przyszedł Jezus i uczniowie jego do Judzkiej ziemi, i tam przemieszkiwał z nimi i chrzcił.23 Chrzcił też i Jan w Enon, blisko Salim; bo tam było wiele wód, a ludzie przychodzili i chrzcili się.24 Bo jeszcze Jan nie był podany do więzienia.25 Wszczęła się gadka między uczniami Janowymi i między Żydami o oczyszczaniu.26 I przyszli do Jana i rzekli mu: Mistrzu! ten, który był z tobą za Jordanem, któremuś ty dał świadectwo, ten oto chrzci, a wszyscy idą do niego.27 Odpowiedział Jan i rzekł: Nie może nic wziąć człowiek, jeźliby mu nie było dane z nieba.28 Wy sami jesteście mi świadkami, żem powiedział: Nie jestem ja Chrystus, ale żem posłany przed nim.29 Kto ma oblubienicę, ten jest oblubieniec, a przyjaciel oblubieńca, który stoi, a słucha go, weseli się dla głosu oblubieńcowego; to wesele moje wypełnione jest.30 On musi rość, a mnie musi ubywać.31 Kto z góry przyszedł, nade wszystkie jest; kto z ziemi jest, ziemski jest i ziemskie rzeczy mówi; ten, który z nieba przyszedł, nade wszystkie jest.32 A co widział i słyszał, to świadczy, ale świadectwa jego żaden nie przyjmuje.33 Kto przyjmuje świadectwo jego, ten zapieczętował, że Bóg jest prawdziwy.34 Albowiem ten, którego Bóg posłał, słowo Boże mówi; boć mu nie pod miarą daje Bóg Ducha.35 Ojciec miłuje Syna, i dał w ręce jego.36 Kto wierzy w Syna, ma żywot wieczny; ale kto nie wierzy Synowi, nie ogląda żywota, lecz gniew Boży zostaje nad nim.
1 śpiewakowi psalm Dawidowy.2 W tobie, Panie! nadzieję mam, niech nie będę zawstydzony na wieki; w sprawiedliwości twojej wybaw mię.3 Nakłoń ku mnie ucha twego, co rychlej wybaw mię; bądźże mi mocną skałą, domem obronnym, abyś mię zachował.4 Boś ty jest skałą moją, i obroną moją; dla imienia twego prowadź mię, i zaprowadź mię.5 Wywiedź mię z sieci, którą zastawili na mię; boś ty jest mocą moją.6 W ręce twoje poruczam ducha mego; odkupiłeś mię, Panie, Boże prawdziwy!7 Mam w nienawiści tych, którzy przestrzegają próżnych marności; bo ja w Panu nadzieję pokładam.8 Będę się radował i weselił w miłosierdziu twojem, żeś wejrzał na moje, a poznałeś uciśnienie mojej.9 Aniś mię zawarł w ręce nieprzyjaciela; aleś postawił na przestrzeństwie nogi moje.10 Zmiłuj się nademną, Panie! bom jest uciśniony; wywiędła od żałości twarz moja; także i dusza moja i mój.11 zwątlało od boleści zdrowie moje, a lata moje od wzdychania; zemdlała dla utrapianie mego siła moja, a kości moje wyschły.12 U wszystkich nieprzyjaciół moich jestem w pohańbieniu wielkiem, a najwięcej u sąsiadów moich; stałem się na postrach znajomym moim; którzy mię widzą na dworze, uciekają przedemną.13 Wypadłem z pamięci jako umarły; stałem się jako naczynie stłuczone.14 Albowiem nasłucham się uszczypków od wielu; strachu dość zewsząd, gdy się naradzają przeciwko mnie, chytrze przemyśliwając, aby odjęli duszę moję.15 Ale ja w tobie mam nadzieję, Panie! Rzekłem: Tyś jest Bogiem moim.16 W rękach twoich są czasy moje; wyrwijże mię z ręki nieprzyjaciół moich, i od tych, którzy mię prześladują.17 Oświeć twoje nad sługą twoim; wybaw mię przez miłosierdzie twoje.18 Panie! niech nie będę pohańbiony, ponieważ cię wzywam; niech się zawstydzą niezbożni, i zamilkną w grobie.19 Niech zaniemieją wargi kłamliwe, które mówią przeciwko sprawiedliwemu rzeczy przykre z hardością i ze wzgardą.20 O jest wielka dobroć twoja, którąś zachował bojącym się ciebie, którąś pokazywał tym, którzy ufają w tobie przed synami ludzkimi.21 Ukrywasz ich w skrytości oblicza twego, przed hardością człowieczą ukrywasz ich, jako w namiocie, przed swarliwemi językami.22 Błogosławiony Pan! bo dziwnie okazał miłosierdzie swoje przeciwko mnie, w mieście obronnem.23 Jam rzekł w uciekaniu mojem: Odrzuconym jest od oczów twych; aleś ty wysłuchał głos modlitw moich, gdym wołał do ciebie.24 Miłujcież Pana wszyscy święci jego; boć Pan wiernych strzeże, oddaje sowicie hardzie postępującemu. Zmacniajcie się (a posili Bóg serca wasze) wszyscy, którzy nadzieję macie w Panu.
Słowniczek archaizmów (38)
książę, książęta, książąt, książąt
przywódca, władca, wódz
onego, onych, onym
ten, tamten
rozkazał
polecić, nakazać; polecenie
kościoła
zbór; wspólnota wierzących
tedy
wtedy, zatem
jeruzalemie, jeruzalemowi
Jerozolima
jedno
tylko (np. „jedno wierz” = tylko wierz)
wszystko, wszystkiem, wszystkiej
cały, każdy
iż
że
umiejętność
wiedza, poznanie
danijel
Daniel
przywiódł
przyprowadzę, przyprowadził
zaiste
naprawdę, zaprawdę
wszakże
jednak, przecież
przeto, przetoż
dlatego
oblicze, oblicza, obliczem
twarz; „przed obliczem” = w obecności
stolicy
tron (także: stolica)
owszem
przeciwnie; owszem
nadto
ponadto
zakonie
Prawo Mojżeszowe (Tora)
hetmani
dowódca wojska
kroć
razy („siedm kroć” = siedem razy)
mowa
słowo, wypowiedź; także: język
ustawicznie
ciągle
pierwej
wcześniej, najpierw
jeźli, jeźliby, jeźliż
jeśli
jakoż
a więc, jakże
izali
czyż? (pytanie retoryczne)
wnijść
wejdzie, wejść
żywot, żywota
życie; także: łono, brzuch
świadectwo, świadectwa
w Biblii często: przykazania Boże; „skrzynia świadectwa”
albowiem
ponieważ, bo
wesele, weselem
radość
przedniejszemu
najznamienitszy, naczelny
utrapienie
ucisk, cierpienie
dusza, duszę, duszy
życie, osoba, człowiek
wespół
razem
jakoby
jak gdyby; żeby
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Narodzić się na nowo
J 3
Nikodem, szanowany nauczyciel, przychodzi do Jezusa nocą. Słyszy, że bez nowego narodzenia nie można ujrzeć królestwa Bożego. Nikodem nie rozumie, bo próbuje pojąć rzecz duchową kategoriami ludzkimi. Jezus mówi o Duchu, który wieje, kędy chce. Potem pada najsłynniejsze zdanie: Bóg tak umiłował świat, że dał swego Syna jednorodzonego, aby każdy, kto w niego wierzy, miał życie wieczne. Nie ma tu warunku zasługi, jest zaproszenie do wiary. Jeśli przez lata znałeś religię, a nie czujesz życia, możesz przyjść jak Nikodem, z pytaniami. Dziś odmów to zdanie wolno i wstaw w nie swoje imię. Nowe życie to dzieło Ducha, nie ludzkiej zasługi.
Modlitwa: Boże, dziękuję za Syna. Daj mi nowe życie i prowadź mnie przez Ducha.