1 Stało się zaś słowo Pańskie do mnie, mówiąc:2 Synu człowieczy! zadaj zagadkę, a mów w podobieństwie o domu Izraelskim,3 I rzecz: Tak mówi panujący Pan: Orzeł wielki z wielkiemi skrzydłami i z długiemi pióry, pełen pierza pstrego, przyleciał na Liban, i wziął wierzch cedru.4 Wierzch młodocianych latorośli jego ułamał, i zaniósł go do ziemi kupieckiej, a w mieście kupieckiem położył go.5 Wziął też nasienia ziemi, a wsadził je na polu urodzajnem, a wsadził je bardzo ostrożnie przy wodach wielkich;6 Które weszłoby było, i byłoby winną macicą bujną, choć niskiego wzrostu; i byłyby latorośli jej ku niemu, a korzenie jej byłyby mu poddane. A tak byłoby było macicą winną, któraby była wydała latorośli, i wypuściła gałązki.7 Ale był orzeł jeden wielki z wielkiemi skrzydłami i z gęstem pierzem, a oto ona winna macica przypoiła korzenie swoje ku niemu, i gałązki swe rozciągnęła do niego, aby ją odwilżał z brózd sadu swego.8 Choć na polu dobrem przy wodach wielkich wsadzona była, aby wypuściła latorośli, i przyniosła owoce, i była macicą winną wspaniałą.9 Rzeczże : Tak mówi panujący Pan: się jej poszczęści? Izali orzeł korzenia jej nie wyrwie, i owocu jej nie oberwie, i nie posuszy? Izali wszystkich latorośli wyrosłych z niej nie ususzy? Izali z wielką mocą a z obfitym ludem jej nie wygładzi z korzenia jej?10 Oto jakożkolwiek wsadzona jest, izali się jej poszczęści? Izali do szczętu nie uschnie, skoro się jej dotknie wiatr wschodni? Izali przy brózdach, przy którch się przyjęła, nie uschnie?11 Zatem stało się słowo Pańskie do mnie, mówiąc:12 Mów teraz do domu odpornego: Azaż nie wiecie, co to jest? Zatem mów: Oto przyciągnął król Babiloński do , i zabrał króla jego, i jego, i zawiódł ich z sobą do Babilonu.13 Wziął też z nasienia królewskiego, a uczyniwszy z nim przymierze, zawiązał go przysięgą, i mocnych z onej ziemi zabrał,14 Aby było królestwo zniżone, , żeby się nie wyniosło, żeby tak strzegąc przymierza jego, stało.15 Ale mu się sprzeciwił, posławszy posłów swych do Egiptu, aby mu dał koni i wiele ludu. Izali się to poszczęści? Izali ujdzie ten, co tak uczynił? Ten, który wzrusza przymierze, izali pomsty ujdzie?16 Jako żyję Ja, mówi panujący Pan, że na miejscu króla tego, który go królem uczynił, którego przysięgą wzgardził, a którego przymierze wzruszył, u niego w Babilonie umrze.17 Ani mu z wielkim wojskiem i z ludem gęstym co pomoże na wojnie, gdy usypie wał, i porobi szańce, aby wykorzenił mnóstwo ludu,18 Ponieważ pogardził przysięgą, zrzuciwszy przymierze; bo oto dał na to rękę swą, a przecie to uczyni; nie ujdzie pomsty.19 Dlatego tak mówi panujący Pan: Jako żyję Ja, że przysięgę swoję, którą wzgardził, i przymierze moje, które wzruszył, pewnie obrócę na głowę jego.20 Bo rozciągnę nań sieć moję, a będzie niewodem moim pojmany, i zawiodę go do Babilonu, a tam się z nim rozsądzę o jego, którym wystąpił przeciwko mnie.21 A wszyscy też, którzy uciekli od niego ze wszystkiemi hufami jego, od miecza polegną, a pozostali na wszystkie strony rozproszeni będą, a dowiecie się, że Ja Pan mówiłem to.22 Tak mówi panujący Pan: wezmę z wierzchu tego wysokiego cedru, i wsadzę; z wierzchu młodocianych latorośli jego młodą latorostkę ułamię, a wszczepię ją na górze wysokiej i wyniosłej;23 Na wysokiej górze Izraelskiej wszczepię ją, i wypuści gałązki, i wyda owoc, i będzie cedrem zacnym; i będzie pod nim mieszkać wszelkie ptastwo, i wszystko, co ma skrzydła, pod cieniem gałęzia jego mieszkać będzie.24 A tak poznają wszystkie drzewa polne, żem Ja Pan poniżył drzewo wysokie, a wywyższyłem drzewo niskie, ususzyłem drzewo zielone, a uczyniłem, że zakwitło drzewo suche. Ja Pan rzekłem to, i uczynię.
1 I stało się słowo Pańskie do mnie, mówiąc:2 wam po tem, używacie tej przypowieści o ziemi Izraelskiej mówiąc: Ojcowie jedli jagodę cierpką, a synów zęby drętwieją.3 Jako żyję Ja, mówi panujący Pan, że wy nie będziecie więcej mogli używać tej przypowieści w Izraelu.4 Oto dusze wszystkie moje są, jako ojcowska tak i dusza synowska moje są; dusza, która grzeszy, ta umrze.5 Bo byłliby mąż sprawiedliwy, a czyniłby sąd i sprawiedliwość,6 Któryby na górach nie jadał, a oczówby swych nie podnosił do plugawych domu Izraelskiego, a żonyby bliźniego swego nie zmazał, i do dla nieczystoty oddalonej nie przystąpił;7 Któryby nikogo nie uciskał, zastawby dłużnikowi swemu wracał, cudzegoby gwałtem nie brał, chlebaby swego łaknącemu udzielał, a nagiegoby szatą przyodziewał;8 Któryby na lichwę nie dawał, i płatuby nie brał, od nieprawościby odwracał rękę swoję, a sądby sprawiedliwy czynił między mężem a mężem;9 Któryby w ustawach moich chodził, a sądówby moich przestrzegał, czyniąc, co jest prawego: ten sprawiedliwy pewnie żyć będzie, mówi panujący Pan.10 A gdyby syna łotra, krew wylewającego, któryby czemkolwiek z tych rzeczy bratu szkodził,11 A tegoby nie czynił, owszemby i na górach jadał, i żonęby bliźniego swego zmazał,12 Ubogiegoby i nędznego uciskał, co cudzego jest, gwałtemby zabierał, zastawuby nie wracał, a do plugawych bałwanów podnosiłby oczy swoje, i obrzydliwościby czynił,13 Na lichwęby dawał, i płat brał, żyć będzie? Nie będzie żył; ponieważ te wszystkie czynił: śmiercią umrze, krew jego na nim będzie.14 A oto jeżeliby spłodził syna, któryby widział wszystkie grzechy ojca swego, które czynił, a widząc nie czyniłby tak;15 Na górachby nie jadał, a oczówby swych nie podnosił do plugawych bałwanów domu Izraelskiego, żonyby bliźniego swego nie zmazał,16 I nikogoby nie uciskał, zastawuby nie zatrzymywał, a cudzegoby gwałtem nie brał, chlebaby swego łaknącemu udzielał, a nagiegoby szatą przyodział,17 Od nieprawegoby odwrócił rękę swoję, lichwyby i płatu nie brał, sądyby moje czynił, w ustawachby moich chodził: ten nie umrze dla ojca swego, ale pewnie żyć będzie.18 Lecz ojciec jego, , że czynił krzywdę, co jest cudzego, bratu gwałtem brał, a to, co jest dobrego, nie czynił w pośrodku ludu swego: przetoż oto umrze dla nieprawości swojej.19 Ale mówicie: ? Izali nie poniesie syn nieprawości ojcowskiej? Gdy syn sąd i sprawiedliwość czyni, wszystkich ustaw moich strzeże i czyni je, pewnie żyć będzie.20 Dusza, która grzeszy, ta umrze; ale syn nie poniesie nieprawości ojcowskiej, ani ojciec poniesie nieprawości synowskiej; sprawiedliwość sprawiedliwego przy nim zostanie, a niepobożność niepobożnego nań przypadnie.21 A się niepobożny odwrócił od wszystkich grzechów swoich, które czynił, a strzegłby wszystkich ustaw moich, i czyniłby sąd i sprawiedliwość, pewnie żyć będzie, nie umrze;22 Żadne przestępstwa jego, których się dopuścił, nie będą mu przypominane; w sprawiedliwości swej, którąby czynił, żyć będzie.23 Azaż Ja się kocham w śmierci niepobożnego? mrwi panujący Pan. Izali nie raczej, gdy się odwróci od dróg swoich, aby żył?24 Ale jeźliby się odwrócił sprawiedliwy od sprawiedliwości swojej, a czyniłby nieprawość, czyniąc według wszystkich obrzydliwości, które czyni niezbożny, izali taki żyć będzie? Wszystkie sprawiedliwości jego, które czynił, nie będą wspominane; dla przestępstwa swego, które popełniał, i dla grzechu swego, którego się dopuścił, dla tych rzeczy umrze.25 A iż mówicie: Nie prosta jest droga Pańska; słuchajcież teraz, o domie Izraelski! izali droga moja nie jest prosta? Izali drogi wasze nie są krzywe?26 Gdyby się odwrócił sprawiedliwy od sprawiedliwości swojej, a czyniąc nieprawość w temby umarł, dla nieprawości swojej, którą czynił, umrze.27 Ale gdyby się odwrócił niezbożny od niezbożności swojej, której się dopuścił, a czyniłby sąd i sprawiedliwość, ten duszę swoję zachowa.28 Bo obaczywszy się odwrócił się od wszystkich występków swoich, których się dopuszczał, pewnie żyć będzie, nie umrze.29 A przecie mówi dom Izraelski: Nie prosta jest droga Pańska; izali drogi moje nie są proste, o domie Izraelski? Izali nie raczej drogi wasze są krzywe?30 A przetoż każdego z was według dróg jego sądzić będę, o domie Izraelski! mówi panujący Pan. Nawróćcież się, a odwróćcie się od wszystkich występków waszych, aby wam nieprawość nie była na obrażenie.31 Odrzućcie od siebie wszystkie przestępstwa wasze, którycheście się dopuszczali, a uczyńcie sobie serce nowe i ducha nowego. I macie umrzeć, o domie Izraelski?32 się Ja nie kocham w śmierci umierającego, mówi panujący Pan; nawróćcież się , a żyć będziecie.
1 A potem naznaczył Pan i drugich siedmdziesiąt, i rozesłał je po dwóch przed swojem do każdego miasta i miejsca, do którego przyjść miał.2 I mówił im: Żniwoć wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proścież Pana żniwa, aby wypchnął robotników na żniwo swoje.3 Idźcież: Oto ja was posyłam jako baranki wpośród wilków.4 Nie noścież mieszka, ani taistry, ani obuwia, i nikogo w drodze nie pozdrawiajcie;5 A do któregokolwiek domu wnijdziecie, naprzód mówcie: Pokój temu domowi.6 A tam był który syn pokoju, odpocznie nad nim pokój wasz; a jeźliż nie, wróci się do was.7 A w tymże domu zostańcie, jedząc i pijąc to, co mają; godzien jest robotnik zapłaty swojej; nie przechodźcie się z domu do domu.8 A do któregokolwiek miasta weszlibyście, a przyjęliby was, jedzcie, co przed was położą;9 I uzdrawiajcie niemocnych, którzy by w niem byli, a mówcie im: Przybliżyło się do was królestwo Boże.10 A do któregobyściekolwiek miasta weszli, a nie przyjęto by was, wyszedłszy na ulice jego, mówcie:11 I proch, który przylgnął do nas z miasta waszego, otrząsamy na was; to wiedzcie, że się do was przybliżyło królestwo Boże.12 A mówię wam: Sodomie w on dzień lżej będzie, niż miastu.13 Biada tobie, Chorazynie! biada tobie, Betsaido! bo gdyby się były w Tyrze i w Sydonie te cuda stały, które się stały w was, dawno by były w worze i w popiele siedząc pokutowały.14 Dlatego Tyrowi i Sydonowi lżej będzie na sądzie, niżeli wam.15 A ty, Kapernaum! któreś aż do nieba wywyższone, aż do piekła strącone będziesz.16 Kto was słucha, mnie słucha: a kto wami gardzi, mną gardzi; a kto mną gardzi, gardzi onym, który mię posłał.17 A tak wrócili się oni siedmdziesiąt z , mówiąc: Panie! i dyjablić się nam poddawają w imieniu twojem.18 Tedy im rzekł: Widziałem szatana, jako błyskawicę z nieba spadającego.19 Oto wam daję moc, abyście deptali po wężach i po niedźwiadkach i po mocy nieprzyjacielskiej, a nic wam nie uszkodzi.20 Wszakże nie radujcie się z tego, iż się wam duchy poddawają; ale raczej radujcie się, że imiona wasze napisane są w niebiesiech.21 Onejże godziny rozradował się Jezus w duchu, i rzekł: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi! żeś te rzeczy zakrył przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je niemowlątkom; zaprawdę, Ojcze! że się tak upodobało tobie.22 Wszystkie rzeczy dane mi są od Ojca mego, a nikt nie zna, kto jest Syn, tylko Ojciec, i kto jest Ojciec, tylko Syn, a komu by chciał Syn objawić.23 Tedy obróciwszy się do uczniów, rzekł im z osobna: Błogosławione oczy, które widzą, co wy widzicie.24 Bo powiadam wam, iż wiele proroków i królów żądali widzieć, co wy widzicie, ale nie widzieli; i słyszeć, co wy słyszycie, ale nie słyszeli.25 A oto niektóry zakonnik powstał, kusząc go i mówiąc: Nauczycielu! co czyniąc odziedziczę wieczny?26 A on rzekł do niego: W co napisano, jako czytasz?27 A on odpowiadając rzekł: Będziesz miłował Pana, Boga twego, ze wszystkiego serca twego, i ze wszystkiej twojej, i ze wszystkiej siły twojej, i ze wszystkiej myśli twojej; a bliźniego twego, jako samego siebie.28 I rzekł mu: Dobrześ odpowiedział; to czyń, a będziesz żył.29 A on chcąc samego siebie usprawiedliwić, rzekł do Jezusa: I któż jest mi bliźni?30 Ale Jezus odpowiadając rzekł: Człowiek niektóry zstępował z do Jerycha, i wpadł między zbójców, którzy złupiwszy go i rany mu zadawszy, odeszli, na pół umarłego zostawiwszy.31 I przydało się, że kapłan niektóry szedł tą drogą, a ujrzawszy go, pominął.32 Także i , dostawszy się na ono miejsce, a przyszedłszy i ujrzawszy go, pominął.33 Ale Samarytanin niektóry jadąc, przyjechał do niego, a ujrzawszy, użalił się go.34 A przystąpiwszy zawiązał rany jego, a nalawszy oliwy i wina, i włożywszy go na bydlę swoje, wiódł go do gospody, i miał staranie o nim.35 A odjeżdżając, wyjął dwa grosze, i dał gospodarzowi, mówiąc: Miej o nim staranie, a cokolwiek wyłożysz, ja, gdy się wrócę, oddam ci.36 Któryż tedy z tych trzech zda się tobie bliźnim być onemu, co był wpadł między zbójców?37 A on rzekł: Ten, który uczynił miłosierdzie nad nim. Rzekł mu tedy Jezus: Idźże, i ty uczyń także.38 I stało się, gdy oni szli, że on wszedł do niektórego miasteczka, a niektóra, imieniem Marta, przyjęła go do domu swego.39 A ta miała siostrę, którą zwano Maryją, która usiadłszy u nóg Jezusowych, słuchała słów jego.40 Ale Marta roztargniona była około rozmaitej posługi; która przystąpiwszy, rzekła: Panie! i nie dbasz, że siostra moja mnie samą zostawiła, abym posługiwała? Rzeczże jej, aby mi pomogła.41 A odpowiadając Jezus rzekł jej: Marto, Marto! troszczysz się i kłopoczesz się około wielu rzeczy;42 Aleć jednego potrzeba. Lecz Maryja dobrą cząstkę obrała, która od niej odjęta nie będzie.
1 śpiewakowi psalm Dawidowy.2 Głupi rzekł w sercu swojem: Boga. Popsowali się, obrzydliwymi się stali w zabawach swoich: niemasz, ktoby czynił dobrze.3 Pan z niebios spojrzał na synów ludzkich, aby , byłliby kto rozumny i szukający Boga.4 Aleć wszyscy odstąpili, jednako się nieużytecznymi stali; niemasz, ktoby czynił dobrze, niemasz i jednego.5 nie wiedzą wszyscy czyniciele , że pożerają lud mój, jako więc chleb jedzą? ale Pana nie wzywają.6 Tam się bardzo ulękną, gdyż Bóg jest przy narodzie sprawiedliwego.7 Hańbicie radę ubogiego; ale Pan jest nadzieją jego. Któż da z Syonu wybawienie Izraelowi? Gdyż wyprowadzi Pan z więzienia lud swój; rozraduje się , a Izrael się rozweseli.
Słowniczek archaizmów (35)
onej, onemu, onym
ten, tamten
tedy
wtedy, zatem
azaż, izali
czyż? (pytanie retoryczne)
jeruzalemu
Jerozolima
książąt, książąt
przywódca, władca, wódz
przeto, przetoż
dlatego
pomsty
zemsta; kara
farao
faraon
wszystko, wszystkiej, wszystkiego
cały, każdy
występek
grzech, przestępstwo
wszakże
jednak, przecież
cóż
co
iż
że
dusza, duszę, duszy
życie, osoba, człowiek
bałwanów
bożek, posąg bałwochwalczy
niewiasta, niewiasty
kobieta
spłodził
został ojcem (w rodowodach)
obrzydliwości
coś odrażającego w oczach Boga
nieprawość, nieprawości
bezprawie, grzech
czemuż
dlaczego
jeźliby, jeźliż
jeśli
przeczże
dlaczego
albowiem
ponieważ, bo
obliczem
twarz; „przed obliczem” = w obecności
weselem
radość
żywot
życie; także: łono, brzuch
zakonie
Prawo Mojżeszowe (Tora)
lewita
członek pokolenia Lewiego, sługa przy świątyni
nazajutrz
następnego dnia
nadto
ponadto
przedniejszemu
najznamienitszy, naczelny
niemasz
nie ma
obaczył
zobaczyć, spojrzeć
zasię
zaś, natomiast
jakób
Jakub
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Kto jest bliźnim
Łk 10
Znawca Prawa pyta, kto jest jego bliźnim. Jezus opowiada o człowieku pobitym przy drodze, obok którego przechodzą kapłan i lewita. Zatrzymuje się dopiero Samarytanin, wzgardzony cudzoziemiec, opatruje rany, wiezie go do gospody i płaci. Na koniec Jezus odwraca pytanie: kto okazał się bliźnim? Nie pytaj, kogo masz obowiązek kochać, ale komu możesz stać się bliźnim. Miłosierdzie kosztuje czas, pieniądze i planowany harmonogram. Tamtego dnia Samarytanin nie miał pewnie czasu, a jednak się zatrzymał. Dziś, gdy zobaczysz czyjąś potrzebę, nie przechodź obok. Zrób choć jeden konkretny gest. Miłosierdzie rzadko jest wygodne, ale zawsze jest warte.
Modlitwa: Panie, spraw, bym zauważał potrzeby ludzi na mojej drodze i nie przechodził obojętnie.