1 Syn mądry przyjmuje ćwiczenie ojcowskie, ale naśmiewca nie słucha strofowania.2 Każdy będzie pożywał dobrego z owocu ust swoich; ale przewrotnych krzywdy pożywać będzie.3 Kto strzeże ust swych, strzeże duszy swojej; kto lekkomyślnie otwiera wargi swe, będzie starty.4 Dusza leniwego żąda, a nic nie ma; ale dusza pracowitych zbogaci się.5 Słowa kłamliwego nienawidzi sprawiedliwy; ale niezbożny staje się obrzydliwym i shańbionym.6 Sprawiedliwość strzeże tego, który żyje bez zmazy; ale niezbożność podwraca grzesznika.7 Znajduje się taki co się czyni bogatym, a nie ma nic; i taki, co się czyni ubogim, choć ma wiele bogactw.8 Okup człowieczego jest bogactwo jego; ale ubogi nie słucha łajania.9 Światłość sprawiedliwych jasna: ale pochodnia bezbożnych zgaśnie.10 Samą tylko pychą człowiek zwady wszczyna, ale przy tych, co radę przyjmują, jest mądrość.11 Bogactwa źle nabyte umniejszą się; ale kto je zgromadza ręką swą, przyczynia ich.12 Nadzieja długa wątli serce; ale żądość wypełniona jest drzewem żywota.13 Kto gardzi słowem Bożem, sam sobie szkodzi; ale kto się boi przykazania jego, odniesie nagrodę.14 Nauka mądrego jest źródłem żywota ku ochronieniu się sideł śmierci.15 Rozum dobry daje łaskę; ale droga przewrotnych jest przykra.16 Każdy ostrożny umiejętnie sobie poczyna; ale głupi rozpościera głupstwo.17 Poseł niezbożny upada we złe; ale poseł wierny jest lekarstwem.18 Ubóstwo i zelżywość przyjdzie na tego, który się wyłamuje z karności; ale kto przestrzega upominania, wysławiony będzie.19 Żądność wypełniona słodka jest duszy; ale odstąpić od złego, głupim jest .20 Kto chodzi z mądrymi, mądrym będzie; ale kto towarzyszy z głupimi, startym będzie.21 Nieszczęście grzeszników ściga; ale sprawiedliwym Bóg dobrem nagrodzi.22 Dobry człowiek zostawia synom synów swoich; ale majętność grzesznika sprawiedliwemu zachowana bywa.23 Obfita na roli ubogich, a drugi ginie przez nieroztropność.24 Kto zawściąga rózgi swej, ma w nienawiści syna swego; ale kto go miłuje, wczas go karze.25 Sprawiedliwy je, i nasyca duszę swoję; ale żołądek niezbożnych niedostatek cierpi.
1 Mądra buduje dom swój; ale go głupia rękami swemi rozwala.2 Kto chodzi w szczerości swojej, boi się Pana; ale przewrotny w drogach swoich gardzi nim.3 W ustach głupiego jest rózga hardości; ale wargi mądrych strzegą ich.4 Gdzie wołów, żłób jest próżny; ale siłą wołów mnoży się obfitość zboża.5 Świadek prawdziwy nie kłamie; ale świadek fałszywy mówi kłamstwo.6 Naśmiewca szuka mądrości, a nie znajduje; ale roztropnemu jest snadna.7 Idź od męża głupiego, gdyż nie znajdziesz przy nim warg umiejętności.8 Mądrość ostrożnego jest rozumieć drogę swoję, ale głupstwo głupich jest zdrada.9 Każdy głupi nakrywa grzech, a między uprzejmymi mieszka przyjaźń.10 Serce każdego uznaje gorzkość swojej, a do wesela jego nie przymięsza się obcy.11 Dom niezbożnych zgładzony będzie; ale cnotliwych zakwitnie.12 Zda się pod czas droga być prosta człowiekowi; dokończenie jej jest drogą na śmierć.13 Także i w śmiechu boleje serce, a koniec wesela bywa smutek.14 Drogami swemi nasyci się człowiek przewrotnego serca; ale się go chroni mąż dobry.15 Prostak wierzy każdemu słowu; ale ostrożny zrozumiewa postępki swoje.16 Mądry się boi, i odstępuje od złego; ale głupi dociera, i śmiałym jest.17 Porywczy człowiek dopuszcza się głupstwa, a mąż złych myśli w nienawiści bywa.18 Głupstwo prostacy dziedzicznie trzymają; ale ostrożni bywają koronowani umiejętnością.19 źli się kłaniają przed dobrymi, a stoją u drzwi sprawiedliwego.20 Ubogi bywa i u przyjaciela swego w nienawiści; ale wiele jest tych, którzy bogatego miłują.21 Bliźnim swym grzesznik pogardza; ale kto ma litość nad ubogimi, błogosławionym jest.22 nie błądzą, którzy wymyślają złe? a miłosierdzie i prawda należy tym, którzy wymyślają dobre.23 W każdej pracy bywa pożytek; ale gołe słowo warg tylko do nędzy służy.24 Bogactwo mądrych jest koroną ich; ale głupstwo głupich zostaje głupstwem.25 Świadek prawdziwy wyzwala duszę; ale fałszywy kłamstwo mówi.26 Kto się boi Pana, ma ufanie mocne; a synowie jego ucieczkę mieć będą.27 Pańska jest źródło ku uchronieniu się sideł śmierci.28 W mnóstwie ludu jest zacność królewska; ale w trosze ludu zniszczenie .29 Nierychły do gniewu jest bogaty w rozum; ale porywczy pokazuje głupstwo.30 Serce zdrowe jest żywotem ciała; ale zazdrość jest zgniłością w kościach.31 Kto ciemięży ubogiego, uwłacza stworzycielowi jego; ale go czci, kto ma litość nad ubogim.32 Dla złości swojej wygnany bywa niepobożny; ale sprawiedliwy nadzieję ma i przy śmierci swojej.33 W sercu mądrego odpoczywa mądrość, ale poznać, co jest w sercu głupich.34 Sprawiedliwość wywyższa naród; ale grzech jest ku pohańbieniu narodów.35 Król łaskaw bywa na sługę roztropnego; ale się gniewa na tego, który mu hańbę czyni.
1 Odpowiedź łagodna uśmierza gniew; ale słowa przykre wzruszają .2 Język mądrych zdobi ; ale usta głupich wywierają głupstwo.3 Na każdem miejscu oczy Pańskie upatrują złe i dobre.4 Zdrowy język jest drzewo ; ale przewrotność z niego jest jako zdruzgotanie od wiatru.5 Głupi gardzi karaniem ojca swego; ale kto przyjmuje napomnienie, stanie się ostrożnym.6 W domu sprawiedliwego jest dostatek wielki; ale w dochodach niepobożnego zamięszanie.7 Wargi mądrych sieją umiejętność; ale serce głupich nie tak.8 Ofiara jest Panu; ale modlitwa szczerych podoba mu się.9 Obrzydliwością Panu jest droga bezbożnego, ale tego, co idzie za sprawiedliwością, miłuje.10 Karanie srogie należy temu, co opuszcza drogę; a kto ma w nienawiści karność, umrze.11 Piekło i zatracenie są przed Panem; daleko więcej serca synów ludzkich.12 Naśmiewca nie miłuje tego, który go karze, ani do mądrych przychodzi.13 Serce wesołe uwesela twarz; ale dla żałości serca duch strapiony bywa.14 Serce rozumne szuka umiejętności; ale usta głupich karmią się głupstwem15 Wszystkie dni ubogiego są złe; ale kto jest wesołego serca, ma gody ustawiczne.16 Lepsza jest trocha w Pańskiej, niżeli skarb wielki z kłopotem.17 Lepszy jest pokarm z jarzyny, gdzie jest miłość, niżeli z karmnego wołu, gdzie jest nienawiść.18 Mąż gniewliwy wszczyna swary; ale nierychły do gniewu uśmierza zwady.19 Droga leniwego jest jako płot cierniowy, ale ścieszka szczerych jest równa.20 Syn mądry uwesela ojca; ale głupi człowiek lekce waży matkę swoję.21 Głupstwo jest głupiemu, ale człowiek roztropny prostuje drogę swoję.22 Gdzie rady, rozsypują się myśli; ale w mnóstwie radców ostoją się.23 Weseli się człowiek z odpowiedzi ust swoich: bo słowo według czasu wyrzeczone, o jako jest dobre!24 Drogę żywota rozumny ma ku górze, aby się uchronił piekła głębokiego.25 Pan wywróci dom pysznych; ale wdowy granicę utwierdzi.26 Myśli złego są obrzydliwością Panu! ale powieści czystych są przyjemne.27 Kto chciwie naśladuje łakomstwa, zamięszanie czyni w domu swoim; ale kto ma w nienawiści dary, będzie żył.28 Serce sprawiedliwego przemyśliwa, co ma mówić; ale usta niepobożnych wywierają złe rzeczy.29 Dalekim jest Pan od niepobożnych; ale modlitwę sprawiedliwych wysłuchiwa.30 Światłość oczów uwesela serce, a wieść dobra tuczy kości.31 Ucho, które słucha karności żywota, w pośrodku mądrych mieszkać będzie.32 Kto uchodzi ćwiczenia, zaniedbywa swojej; ale kto przyjmuje karanie, ma rozum.33 Bojaźń Pańska jest ćwiczenie się w mądrości, a sławę uprzedza poniżenie.
1 Co było od początku, cośmy słyszeli, cośmy oczyma naszemi widzieli i na cośmy patrzyli, i czego się ręce nasze dotykały, o Słowie ;2 (Bo żywot objawiony jest i widzieliśmy, i świadczymy i zwiastujemy wam on żywot wieczny, który był u Ojca, i objawiony nam jest.)3 Cośmy, mówię, widzieli i słyszeli, to wam zwiastujemy, abyście i wy z nami społeczność mieli, a społeczność nasza, aby była z Ojcem i z Synem jego, Jezusem Chrystusem.4 A toć wam piszemy, aby radość wasza zupełna była.5 A toć jest poselstwo, któreśmy słyszeli od niego i zwiastujemy wam: Bóg jest światłość, a żadnej ciemności w nim nie masz.6 Jeźlibyśmy rzekli, iż społeczność mamy z nim, a w ciemności chodzimy, kłamiemy, a nie czynimy prawdy.7 A w światłości chodzimy, jako on jest w światłości, społeczność mamy między sobą, a krew Jezusa Chrystusa, Syna jego, oczyszcza nas od wszelkiego grzechu.8 Jeźlibyśmy rzekli, iż grzechu nie mamy, sami siebie zwodzimy, a prawdy w nas nie masz.9 Jeźlibyśmy wyznali grzechy nasze, wiernyć jest Bóg i sprawiedliwy, aby nam odpuścił grzechy i oczyścił nas od wszelkiej .10 Jeźliśmy rzekli, żeśmy nie zgrzeszyli, kłamcą go czynimy, a słowa jego nie masz w nas.
1 śpiewakowi na Gittyt, Asafowi.2 Wesoło śpiewajcie Bogu mocy naszej; wykrzykajcie Bogu Jakóbowemu.3 Weźmijcie psalm, przydajcie bębęn, i wdzięczną harfę z lutnią.4 Zatrąbcie w trąbę na nowiu miesiąca, czasu ułożonego, w dzień święta naszego uroczystego.5 jest postanowienie w Izraelu, prawo Boga Jakóbowego.6 Na w Józefie wystawił je, kiedy był wyszedł przeciw ziemi egipskiej, kędym słyszał język, któregom nie rozumiał.7 Wybawiłem, mówi Bóg, od brzemienia ramię jego, a ręce jego od dźwigania kotłów uwolnione.8 Gdyś mię w ucisku wzywał. wyrwałem cię, i wysłuchałem cię w skrytości gromu, doświadczałem cię u wód poswarku. Sela.9 rzekł: Słuchaj, ludu mój! a oświadczę się przeciwko tobie, o Izraelu! będzieszli mię słuchał.10 I nie będziesz miał boga cudzego, ani się będziesz kłaniał bogu obcemu;11 (Albowiem Jam Pan, Bóg twój, którym cię wywiódł z ziemi Egipskiej;) otwórz usta twoje, a napełnięć je.12 Ale lud mój nie usłuchał głosu mego, a Izrael nie przestał na mnie.13 puściłem ich za żądzami serca ich, i chodzili za radami swemi.14 Oby mię był lud mój posłuchał, a Izrael drogami mojemi chodził!15 W krótkim czasie bym był nieprzyjaciół ich poniżył, a przeciw nieprzyjaciołom ich obróciłbym rękę swą.16 Ci, którzy w nienawiści mają Pana, choć obłudnie, poddaćby się im musieli, i byłby czas ich aż na wieki. I karmiłbym ich tłustością pszenicy, a miodem z opoki nasyciłbym ich.
Słowniczek archaizmów (28)
dusza, duszę, duszy
życie, osoba, człowiek
żywot, żywota
życie; także: łono, brzuch
obrzydliwością
coś odrażającego w oczach Boga
dziedzictwo
spadek, własność
żywność
pożywienie
niewiasta
kobieta
niemasz
nie ma
umiejętność, umiejętności
wiedza, poznanie
precz
daleko, na zewnątrz
oblicza
twarz; „przed obliczem” = w obecności
przybytek
namiot spotkania; miejsce mieszkania Boga wśród ludu
wszakże
jednak, przecież
niepobożni, niepobożnych
bezbożni
izali
czyż? (pytanie retoryczne)
bojaźń, bojaźni
cześć, lęk; „bojaźń Pańska” = cześć i posłuszeństwo wobec Boga
hetmana
dowódca wojska
wnet
zaraz
popędliwość
gniew, porywczość
jakoż
a więc, jakże
weselem
radość
iż
że
jeźli
jeśli
nieprawości
bezprawie, grzech
przedniejszemu
najznamienitszy, naczelny
albowiem
ponieważ, bo
świadectwo
w Biblii często: przykazania Boże; „skrzynia świadectwa”
tedym
wtedy, zatem
przetoż
dlatego
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Wyznanie bez strachu
1 J 1
Jan zaczyna list od świadectwa: o tym, co słyszeliśmy, widzieliśmy własnymi oczami i dotykaliśmy rękami, piszemy wam o Słowie żywota. Potem zaprasza do chodzenia w świetle i mówi uczciwie, że jeśli twierdzimy, iż nie mamy grzechu, zwodzimy samych siebie. Wyznanie grzechów nie jest tu torturą, lecz drogą do oczyszczenia: Bóg jest wierny i sprawiedliwy, by odpuścić grzechy i oczyścić od wszelkiej nieprawości. Dziś znajdź kwadrans ciszy. Powiedz Bogu konkretnie o jednej rzeczy, którą nosisz w sobie, nie owijając w ogólniki. Nie bój się, bo światło nie ma cię zawstydzić, lecz uzdrowić. Potem po prostu podziękuj za przebaczenie. Zapisz na kartce, co z tego rozważania zabierasz ze sobą, i zajrzyj do niej jeszcze przed snem.
Modlitwa: Panie, wyznaję Ci to, co wiem o sobie i co chowam. Dziękuję, że przebaczasz i oczyszczasz.