1 I mieszkał w ziemi, gdzie przychodniem był ojciec jego, w ziemi Chananejskiej.2 Teć są pokolenia Jakóbowe: Józef, gdy miał siedemnaście lat, pasł z bracią swoją , (będąc pacholęciem), z synami Bali, i z synami Zelfy, żon ojca swego; i odnosił Józef sławę ich złą do ojca ich.3 A Izrael miłował Józefa nad wszystkie syny swe, mu się był w starości jego urodził, i sprawił mu suknią rozmaitych farb.4 A widząc bracia jego, że go miłował ojciec ich nad bracią jego, nienawidzili go, i nie mogli nic łaskawie z nim mówić.5 I śnił się Józefowi sen, a gdy go powiedział braci swej, tem go więcej mieli w nienawiści.6 Bo rzekł do nich: Słuchajcie proszę snu tego, który mi się śnił.7 Otośmy wiązali snopy na polu, a oto, wstawszy snop mój stanął, a około niego stojące snopy wasze kłaniały się snopowi mojemu.8 I odpowiedzieli mu bracia jego: królować będziesz nad nami? i panować nam będziesz? stądże go jeszcze mieli w większej nienawiści, dla snów jego, i dla słów jego.9 Śnił mu się też jeszcze drugi sen, i powiedział go braci swej, mówiąc: Oto mi się znowu śnił sen: A ono słońce i miesiąc, i jedenaście gwiazd kłaniało mi się.10 I powiedział ojcu swemu i braci swej, i gromił go ojciec jego i mówił mu: to za sen, coć się śnił? Izali przyjdziemy, ja i matka twoja z bracią twoją, abyśmyć się kłaniali aż do ziemi.11 I nienawidzili go bracia jego; ale ojciec jego pilnie uważał tę rzecz.12 I odeszli bracia jego, aby paśli trzody ojca swego w Sychem.13 rzekł Izrael do Józefa: Izali bracia twoi nie pasą w Sychem? pójdźże, a poślę cię do nich; a on odpowiedział: Otom ja.14 Rzekł mu tedy: Idźże teraz, a dowiedz się, jako się mają bracia twoi, i co się dzieje z trzodami, i dasz mi znać. Wysłał go tedy z doliny Hebron, i przyszedł do Sychem.15 I nadszedł go niektóry mąż, a on się błąkał po polu; i pytał go mąż on mówiąc:16 Czegóż szukasz? A on odpowiedział: Braci mojej szukam; powiedz mi proszę, gdzie oni pasą.17 Tedy rzekł on człowiek: Odeszli stąd; bom słyszał, gdy mówili: Pójdźmy do Dotain. I szedł Józef za bracią swoją, a znalazł je w Dotain.18 I ujrzeli go z daleka, a niż do nich przyszedł, radzili o nim, aby go zabili.19 I mówili jeden do drugiego: Onoż mistrz on snów idzie.20 Teraz tedy pójdźcie, a zabijmy go, i wrzućmy go w jaką studnią, a rzeczemy: Zły go zwierz pożarł; a tak obaczymy, na co mu wynijdą sny jego.21 Co gdy usłyszał Ruben, chciał go wybawić z rąk ich, mówiąc: Nie zabijajmy go.22 Nad to rzekł do nich Ruben: Nie wylewajcie krwi, ale wrzućcie go w tę studnią, która jest na puszczy, a ręki nie ściągajcie nań. A to mówił, aby go wybawił z rąk ich, i powrócił go ojcu swemu.23 I stało się, gdy przyszedł Józef do braci swej, zwlekli go z sukni jego, z sukni rozmaitych farb, którą miał na sobie.24 A porwawszy go, wrzucili go w studnią, która studnia była czcza, i nie było w niej wody.25 A usiadłszy, aby jedli chleb, podnieśli oczy swe, i ujrzeli, a ono poczet Ismaelitów, idących z Galaad; a wielbłądy ich niosły korzenie, i kadzidło, i myrrę, a szły, aby to zaniosły do Egiptu.26 Tedy rzekł Judas do braci swej: Cóż za pożytek, choćbyśmy zabili brata naszego, i zataili krwi jego?27 Pójdźcie, a przedajmy go Ismaelitom, a ręka nasza niech nie będzie na nim; brat bowiem nasz, i ciało nasze jest; i usłuchali go bracia jego.28 A gdy mijali oni mężowie, Madyjańscy kupcy, tedy wyciągnęli, i wyjęli Józefa z studni, i sprzedali Józefa Ismaelitom za dwadzieścia srebrników, którzy zaprowadzili Józefa do Egiptu.29 Tedy się wrócił Ruben do studni, a oto, już nie było Józefa w studni; i rozdarł szaty swoje.30 A wróciwszy się do braci swej, rzekł: Pacholęcia nie masz, a ja dokąd? ja dokąd pójdę?31 Tedy wzięli suknią Józefowe, i zabili kozła, a umaczali suknią we krwi.32 I posłali onę suknią rozmaitych farb, aby ją zaniesiono do ojca jego, i rzekli: Tęś my znaleźli, poznajże teraz, to suknia syna twego, czyli nie33 A poznawszy ją, rzekł: Suknia jest syna mego; zwierz zły pożarł go; koniecznie rozszarpany jest Józef.34 Tedy rozdarłszy Jakób szaty swe, włożył wór na biodra swoje, żałując syna swego przez wiele dni.35 I zeszli się wszyscy synowie jego, i wszystkie córki jego, aby go cieszyli, lecz nie dał się cieszyć, ale mówił: Zaprawdę zstąpię za synem moim do grobu; i płakał go ojciec jego.36 A Madyjańczycy sprzedali Józefa do Egiptu Potyfarowi, dworzaninowi Faraonowemu, hetmanowi żołnierstwa.
1 I stało się czasu , że Judas odszedł od braci swej, i wstąpił do niektórego męża Odolamickiego, którego imię było Chyra.2 I ujrzał tam Judas córkę męża Chananejskiego, którego zwano Sua; a pojąwszy ją, wszedł do niej.3 A ona począwszy porodziła syna, i nazwała imię jego Her.4 począwszy porodziła syna, i nazwała imię jego Onan.5 Nad to jeszcze urodziła syna, i nazwała imię jego Sela; a Judas był w Chezybie, gdy mu urodziła.6 I dał Judas żonę Herowi pierworodnemu swemu, której imię było Tamar.7 I był Her, pierworodny Judasów, zły w oczach Pańskich, i zabił go Pan.8 rzekł Judas do Onana: do żony brata twego, a złącz się z nią prawem powinowactwa, i wzbudź bratu twemu.9 Lecz wiedząc Onan, to potomstwo nie jemu być miało, gdy wchodził do żony brata swego, tracił z siebie nasienie na ziemię, aby nie wzbudził potomstwa bratu swemu.10 I nie podobało się to Panu, co Onan czynił; go też Pan zabił.11 Zatem rzekł Judas do Tamary, swej: Mieszkaj wdową w domu ojca twego, aż urośnie Sela, syn mój, bo rzekł: By on też nie umarł jako bracia jego. I odeszła Tamar, i mieszkała w domu ojca swego.12 A gdy minęło wiele dni, umarła córka Suego, żona Judasowa; i pocieszywszy się Judas, szedł do tych, co strzygli owce jego, sam i Chyra, towarzysz jego, Odolamita, do Timnat.13 I oznajmiono to Tamarze, mówiąc: Oto, świeker twój idzie do Timnat, aby strzygł owce swoje.14 Która złożywszy z siebie szaty wdowieństwa swego, okryła się rąbkiem, i zatknęła się, i usiadła na rozstaniu drogi, która wiedzie do Timnat; bo widziała, że był urósł Sela, a ona nie była mu dana za żonę.15 A ujrzawszy ją Judas, mniemał, że to nierządnica, bo zakryła była twarz swoję.16 Tedy ustąpiwszy do niej z drogi, mówił: Proszę niech wnijdę do ciebie; nie wiedział, żeby jego synowa była. I rzekła: mi dasz, żebyś do mnie wszedł?17 I odpowiedział: Poślęć koźlątko z ; a ona rzekła: Daszże mi zastaw, aż mi je przyślesz?18 I rzekł: Cóż ci mam dać w zastaw? A ona odpowiedziała: Pierścień twój, i chustkę twoję, i laskę twoję, którą masz w ręce swej. Tedy jej dał, i wszedł do niej; a poczęła z niego.19 A wstawszy odeszła, i złożywszy z siebie odzienie swoje, oblekła się w szaty wdowieństwa swego.20 Potem posłał Judas koźlątko, przez rękę towarzysza swego Odolamitę, aby odebrał zastawę z ręki niewiasty onej; ale jej nie znalazł.21 I pytał mężów miejsca onego, mówiąc: Gdzie jest nierządnica ona, która była na rozstaniu tej drogi? Którzy odpowiedzieli: Nie było tu nierządnicy.22 Wrócił się tedy do Judasa, i rzekł: Nie znalazłem jej; lecz i mężowie miejsca onego powiedzieli: Nie było tu żadnej nierządnicy.23 Tedy rzekł Judas: Niechże sobie ma ten zakład, abyśmy nie byli na wzgardę; otom posyłał to koźlątko, a tyś jej nie znalazł.24 I stało się, po trzech miesiącach, powiedziano Judzie, mówiąc: Dopuściła się nierządu Tamar, synowa twoja, a oto, już brzemienna jest z nierządu. Tedy rzekł Judas: Wywiedźcie ją, aby była spalona.25 A gdy była wywiedziona, posłała do świekra swego, mówiąc: Z męża, którego te rzeczy są, jestem brzemienna. Przy tem powiedziała: Poznaj proszę, czyj to pierścień, i chustka, i laska?26 Tedy poznawszy to Judas rzekł: Sprawiedliwsza jest nad mię, ponieważem jej nie dał Seli, synowi memu; i więcej jej nie uznał.27 I stało się, gdy przyszedł czas rodzenia jej, oto bliźnięta były w jej.28 A gdy rodziła, wytknęło rękę dziecię, którą ująwszy baba, uwiązała u ręki nić czerwoną mówiąc:Ten .29 I stało się, gdy zasię wciągnęło rękę swoję, oto, wyszedł brat jego; i rzekła: Czemuś przerwał? na tobie niech będzie rozerwanie; i nazwała imię jego Fares.30 A potem wyszedł brat jego, na którego ręce była nić czerwona; i nazwała imię jego Zera.
1 godziny przystąpili uczniowie do Jezusa, mówiąc: Któż największy jest w królestwie niebieskiem?2 A zawoławszy Jezus dziecięcia, postawił je w pośrodku ich,3 I rzekł: Zaprawdę powiadam wam: się nie nawrócicie i nie staniecie się jako dzieci, żadnym sposobem nie wnijdziecie do królestwa niebieskiego.4 Kto się uniży jako to dziecię, tenci jest największym w królestwie niebieskiem.5 A kto by przyjął dziecię takie w imieniu mojem, mnie przyjmuje.6 Kto by zaś zgorszył jednego z tych małych, którzy we mię wierzą, pożyteczniej by mu było, aby zawieszony był kamień młyński na szyi jego, a utopiony był w głębokości morskiej.7 Biada światu dla zgorszenia! muszą zgorszenia przyjść; biada człowiekowi onemu, przez którego przychodzi zgorszenie!8 jeźli ręka twoja albo noga twoja gorszy cię, odetnij ją i zarzuć od siebie; lepiej jest tobie do chromym albo ułomnym, niżeli dwie ręce albo dwie nogi mając, wrzuconym być do ognia wiecznego.9 A jeźli cię oko twoje gorszy, wyłup je i zarzuć od siebie; lepiej jest tobie jednookim wnijść do żywota, niżeli oba oczy mając, być wrzuconym do ognia piekielnego.10 Patrzajcież, abyście nie gardzili żadnym z tych maluczkich; albowiem wam powiadam, Aniołowie ich w niebiesiech zawsze patrzą na Ojca mojego, który jest w niebiesiech.11 Przyszedł bowiem Syn człowieczy, aby zbawił to, co było zginęło.12 Co się wam zda? Gdyby który człowiek miał sto owiec, a zabłąkałaby się jedna z nich, nie zostawia onych dziewięćdziesięciu i dziewięciu, a poszedłszy na góry, nie szuka zbłąkanej?13 A jeźli mu się zdarzy, znaleźć ją, zaprawdę powiadam wam, że się z niej bardziej raduje, niż z onych dziewięćdziesięciu i dziewięciu nie zbłąkanych.14 Tak nie jest wola Ojca waszego, który jest w niebiesiech, aby zginął jeden z tych maluczkich.15 A jeźliby zgrzeszył przeciwko tobie brat twój, idź, strofuj go między tobą i onym samym: jeźli cię usłucha, pozyskałeś brata twego.16 Ale jeźli cię nie usłucha, przybierz do siebie jeszcze jednego albo dwóch, aby w uściech dwóch albo trzech świadków stanęło każde słowo.17 A jeźliby ich nie usłuchał, powiedz zborowi; a jeźliby zboru nie usłuchał, niech ci będzie jako poganin i celnik.18 Zaprawdę powiadam wam: Cokolwiek byście związali na ziemi, będzie związane i na niebie; a co byście rozwiązali na ziemi; będzie rozwiązane i na niebie.19 powiadam wam: Iż gdyby się z was dwaj zgodzili na ziemi o wszelką rzecz, o którą by prosili, stanie się im od Ojca mego, który jest w niebiesiech.20 Albowiem gdzie są dwaj albo trzej zgromadzeni w imię moje, tam jestem w pośrodku ich.21 Tedy przystąpiwszy do niego Piotr, rzekł: Panie! wielekroć zgrzeszy przeciwko mnie brat mój, a odpuszczę mu? czyż aż do siedmiu ?22 I rzekł mu Jezus: Nie mówię ci aż do siedmiu kroć, ale aż do siedmdziesiąt siedmiu kroć.23 Dlatego podobne jest królestwo niebieskie człowiekowi królowi, który się chciał rachować z sługami swymi.24 A gdy się począł rachować, stawiono mu jednego, który był winien dziesięć tysięcy talentów.25 A gdy nie miał skąd oddać, kazał go pan jego zaprzedać, i żonę jego, i dzieci, i , co miał, i dług oddać.26 Upadłszy tedy sługa on, pokłonił mu się, mówiąc: Panie! miej cierpliwość nade mną, a wszystko ci oddam.27 A użaliwszy się pan onego sługi, uwolnił go, i dług mu odpuścił.28 A wyszedłszy on sługa, znalazł jednego z spółsług swoich, który mu był winien sto groszy; a porwawszy go, dusił go, mówiąc: Oddaj mi, coś winien.29 Przypadłszy tedy on spółsługa jego do nóg jego, prosił go, mówiąc: Miej cierpliwość nade mną, a oddam ci wszystko.30 Lecz on nie chciał, ale szedłszy wrzucił go do więzienia, ażby oddał, co był winien.31 Ujrzawszy tedy spółsłudzy jego, co się stało, zasmucili się bardzo, a szedłszy oznajmili panu swemu wszystko, co się stało.32 Tedy zawoławszy go pan jego, rzekł mu: Sługo zły! wszystek on dług odpuściłem ci, żeś mię prosił.33 Azażeś się i ty nie miał zmiłować nad spółsługą twoim, jakom się i ja zmiłował nad tobą?34 A rozgniewawszy się pan jego, podał go katom, ażby oddał to wszystko, co mu był winien.35 Tak i Ojciec mój niebieski uczyni wam, jeźli nie odpuścicie każdy bratu swemu z serc waszych upadków ich.
1 śpiewakowi pieśń Dawida, sługi Pańskiego, który mówił do Pana słowa tej pieśni dnia, gdy go Pan wyrwał z rąk wszystkich nieprzyjaciół jego, i z ręki Saulowej; i rzekł:2 Rozmiłuję się ciebie, Panie, mocy moja!3 Pan opoką moją, twierdzą moją, i wybawicielem moim; Bóg mój skała moja, w nim będę ufał; tarcza moja, i róg mego, ucieczka moja.4 Wzywałem Pana chwalebnego, a od nieprzyjaciół moich byłem wybawiony.5 Ogarnęły mię były boleści śmierci, a potoki zatrwożyły mię.6 Boleści grobu ogarnęły mię były, zachwyciły mię sidła śmierci.7 W utrapieniu mojem wzywałem Pana, i wołałem do Boga mego; wysłuchał z swego głos mój, a wołanie moje przed oblicznością jego przyszło do uszów jego.8 się ziemia wzruszyła i zadrżała, a fundamenty gór zatrząsnęły się, i wzruszyły się od gniewu jego.9 Występował dym z nozdrzy jego, węgle się rozpaliły od niego.10 Nakłonił niebios, i zstąpił, a ciemność była pod nogami jego.11 A wsiadłszy na Cheruba, latał; latał na skrzydłach wiatrowych.12 Uczynił sobie z ciemności ukrycie, około siebie namiot swój z ciemnych wód, i z gęstych obłoków.13 Od blasku przed nim rozeszły się obłoki jego, grad i węgle ogniste.14 I zagrzmiał na niebie Pan, a Najwyższy wydał głos swój, grad i węgle ogniste.15 Wypuścił strzały swe, i rozproszył ich, a błyskawicami gęstemi rozgromił ich.16 I okazały się głębokości wód, a odkryte są grunty świata na fukanie twoje, Panie! i na tchnienie wiatru nozdrzy twoich.17 Posławszy z wysokości zachwycił mię; wyciągnął mię z wód wielkich.18 Wyrwał mię od mocnego nieprzyjaciela mego, i od tych, którzy mię mieli w nienawiści, choć byli mocniejszymi nad mię.19 Uprzedzili mię byli w dzień utrapienia mego; ale Pan był podporą moją.20 Wywiódł mię na przestrzeństwo; wyrwał mię, mię umiłował.21 Nagrodził mi Pan według sprawiedliwości mojej; według czystości rąk moich oddał mi.22 Bom strzegł dróg Pańskich, anim odstąpił niezbożnie od Boga mego.23 Bom miał wszystkie jego przed oczyma memi, a ustaw jego nie odrzucałem od siebie.24 , byłem szczerym przed nim, a strzegłem się od mojej.25 oddał mi Pan według sprawiedliwości mojej, według czystości rąk moich, która była przed oczyma jego.26 Ty, Panie! z miłosiernym miłosiernie się obejdziesz, a z mężem szczerym szczerze sobie postąpisz.27 Z uprzejmym uprzejmie się obejdziesz, a z przewrotnym przewrotnie sobie postąpisz;28 ty lud utrapiony wybawisz, a oczy wyniosłe poniżysz.29 Ty rozświecisz pochodnię moję; Pan, Bóg mój, oświeci ciemności moje.30 Gdyż z tobą przebiłem się przez wojsko, a z Bogiem moim przeskoczyłem mur.31 Droga Boża doskonała jest; słowo Pańskie jest ogniem wypławione. Tarczą jest wszystkich, którzy w nim ufają.32 Bo któż jest Bóg, oprócz Pana? a kto opoką, oprócz Boga naszego?33 On jest Bogiem, który mię opasuje mocą, a czyni prostą drogę moję.34 Krzepi nogi moje jako jelenie, a na wysokich miejscach moich stawia mię.35 Çwiczy ręce moje do boju, tak, iż kruszę łuk miedziany ramionami swemi.36 Dałeś mi też tarcz zbawienia twego, a prawica twoja podpierała mię, i dobrotliwość twoja uwielmożyła mię.37 Rozszerzyłeś kroki moje podemną, tak, że się nie zachwiały golenie moje.38 Goniłem nieprzyjaciół moich, a doścignąłem ich: i nie wróciłem się, ażem ich wytracił.39 Poraziłem ich tak, iż nie mogli powstać; upadli pod nogi moje.40 Tyś mię opasał mocą ku bitwie; powstawających przeciwko mnie obaliłeś pod mię.41 Podałeś mi tył nieprzyjaciół moich, abym tych, którzy mię nienawidzą, wykorzenił.42 Wołalić, ale nie był, ktoby ich wybawił; do Pana, ale ich nie wysłuchał.43 I potarłem ich, jako proch od wiatru; jako błoto na ulicach podeptałem ich.44 Wyrwałeś mię od zwad ludzkich, a postawiłeś mię głową narodom; lud, któregom nie znał, służył mi.45 Skoro usłyszeli, byli mi posłuszni; cudzoziemcy obłudnie mi się poddawali.46 Cudzoziemcy opadli, a drżeli w zamknieniach swoich.47 Żyje Pan, błogosławiona opoka moja; przetoż niech będzie wywyższony Bóg zbawienia mego.48 Bóg jest, który mi zleca , i podbija mi narody.49 Tyś wybawiciel mój od nieprzyjaciół moich; tyś mię nad powstawających przeciwko mnie wywyższył; od męża drapieżnego wyrwałeś mię.50 Przetoż cię, Panie! będę wyznawał między narodami, a będę śpiewał imieniowi twemu. Boś zacnie wybawił króla swego, a czynisz miłosierdzie pomazańcowi swemu Dawidowi, i jego, aż na wieki.
Słowniczek archaizmów (34)
jakób
Jakub
trzody
stado
iż
że
wszystek, wszystko, wszystkę
cały, każdy
azaż, izali
czyż? (pytanie retoryczne)
cóż
co
tedy
wtedy, zatem
pierwej
wcześniej, najpierw
onego, onej, onych, onemu, onym
ten, tamten
jeźli, jeźliby
jeśli
zasię
zaś, natomiast
wnijść, wnijdź
wejdzie, wejść
nasienie, nasieniu
potomstwo
przeto, przetoż
dlatego
niewiasty
kobieta
snać
może, być może
albowiem
ponieważ, bo
jakoby
jak gdyby; żeby
żywota, żywocie
życie; także: łono, brzuch
jedno
tylko (np. „jedno wierz” = tylko wierz)
wynijdzie
wyjdzie
wżdy
jednak, mimo to
wszakże
jednak, przecież
oblicze
twarz; „przed obliczem” = w obecności
kroć
razy („siedm kroć” = siedem razy)
przedniejszemu
najznamienitszy, naczelny
zbawienia
wybawienie
niepobożnych
bezbożni
kościoła
zbór; wspólnota wierzących
sądy
wyroki Boże, przepisy
owszem
przeciwnie; owszem
nieprawości
bezprawie, grzech
zaiste
naprawdę, zaprawdę
pomsty
zemsta; kara
Biblia Gdańska, wyd. 1881, domena publiczna
Rozważanie dnia
Siedemdziesiąt siedem razy
Mt 18
Piotr pyta, ile razy ma przebaczać bratu, i sam proponuje hojne siedem. Jezus odpowiada: nie siedem, lecz siedemdziesiąt siedem razy, a następnie opowiada o słudze, któremu darowano gigantyczny dług, a on sam nie darował drobnego długu współsłudze. Sedno nie leży w arytmetyce, tylko w proporcji: to, co Bóg przebaczył nam, przewyższa wszystko, co musimy przebaczyć innym. Przebaczenie nie oznacza udawania, że krzywdy nie było, ale zrezygnowanie z odpłacania. Dziś przypomnij sobie jedną osobę, wobec której żywisz urazę. Powiedz Bogu, że rezygnujesz z odwetu, a jeśli to właściwe, zrób pierwszy krok ku rozmowie. Przebaczenie często zaczyna się od decyzji, a uczucia przychodzą za nią później. Poproś Boga o pomoc w tym procesie.
Modlitwa: Ojcze, Ty darowałeś mi bardzo wiele. Daj mi serce, które potrafi przebaczać.